Meer
Publicatiedatum: 02-10-2020

Inhoud

Programma onderdelen

Programma 6 - Sociaal domein

In 2015 zijn Rijkstaken overgeheveld naar de gemeente in het kader van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning en Participatiewet. Aanleiding tot het overhevelen van taken naar de gemeente waren de grote uitdagingen waar het Sociaal Domein voor staat. ‘Meer van hetzelfde’ is niet langer mogelijk: het moet anders! Steeds duidelijker wordt dat de traditionele benadering met veel professionele hulp en ondersteuning leidt tot meer afhankelijkheid en bovendien financieel niet langer houdbaar is. De transformatie in het sociaal domein moet ertoe leiden dat de samenleving zelf problemen oplost in plaats van dat de gemeente oplossingen aanbiedt. Dat problemen worden voorkomen zodat dure voorzieningen niet nodig zijn. Het invulling geven aan de transformatie is (nog steeds) een leerproces. Het merendeel van de gemeenten slaagt er ook nog niet goed in om hier richting aan te geven en hebben te kampen met grote tekorten in het sociaal domein. Het helpt daarbij niet dat de middelen om er goed invulling aan te geven niet ter beschikking staan aangezien bij de overheveling van de budgetten grote kortingen zijn toegepast. Ook helpt het niet dat het beleid van de rijksoverheid belemmerend werkt (bijv. het wmo abonnementstarief) bij het stimuleren van de inwoner om de eigen verantwoordelijkheid te pakken.

De komende jaren staan in het teken van preventie en vroegsignalering om aan de voorkant de transformatie vol in te zetten. De investeringen die daarop voor de komende jaren gepland staan moeten op termijn leiden tot de besparingen die nodig zijn om binnen de beschikbare budgetten te blijven.

Bestuurlijk verantwoordelijk

Nr. Taakveld Portefeuillehouder
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie G.J. Kok MDR / mr. A. Mussche
6.2 Wijkteams mr. A. Mussche
6.3 Inkomensregelingen mr. A. Mussche
6.4  Begeleide participatie mr. A. Mussche
 6.5  Arbeidsparticipatie mr. A. Mussche
 6.6  Maatwerkvoorzieningen (WMO) mr. A. Mussche
 6.71  Maatwerkdienstverlening 18+ mr. A. Mussche
 6.72  Maatwerkdienstverlening 18- mr. A. Mussche

Speerpunten

Invoering nieuwe inburgeringswet

Per 1 juli 2021 treedt de nieuwe Inburgeringswet in werking. Die geeft de gemeente de regie over de inburgering van statushouders. Hij geeft een duale opdracht aan statushouders en gemeente: parallel werken aan inburgering en aan participatie in de samenleving, bij voorkeur via arbeid.
De gemeente biedt scholing (inkoop) en maatschappelijke begeleiding (inkoop) aan. Daarbij is meer maatwerk mogelijk dan nu, waarbij aangesloten moet worden op de leerbaarheid van de statushouder. Daarnaast wordt de gemeente verplicht de statushouder het eerste half jaar van zijn verblijf in Staphorst te ontzorgen. Dit om de statushouder - begeleid - financieel zelfredzaam te maken en zo schulden te voorkomen.
De actieve bemoeienis van de gemeente met de statushouder zal aanzienlijk groter worden. Te zijner tijd wordt de gemeente door het Rijk op haar prestaties/resultaten beoordeeld.
De Inburgeringswet legt een koppeling met de Participatiewet en zal in nauwe afstemming met die wet uitgevoerd worden.

Optimaliseren voorliggende voorzieningen Sociaal Domein

In het kader van de doorontwikkeling van de voorliggende voorzieningen is de overlegstructuur en de samenwerking met de belangrijkste partijen in 2019 opnieuw vorm gegeven. Daarbij staan afstemming en een nog meer samenhangende aanpak centraal. Dat leidde tot de vorming van een stuurgroep Gezond Meedoen Staphorst! Hierin zijn verschillende van de organisaties die actief zijn in het voorliggende veld èn de gemeente vertegenwoordigd.
De stuurgroep heeft in 2019 een visiedocument opgesteld. In gezamenlijkheid worden projecten ontwikkeld die uitvoering geven aan dit visiedocument, en daarnaast ook aan de Uitvoeringsagenda van ons lokaal gezondheidsbeleid. Succesvolle projecten zullen de komende jaren worden gecontinueerd en nieuwe opgestart.
Alle projecten zijn er op gericht de zelfstandigheid van inwoners te bevorderen. Daarbij vormt positieve gezondheid de basis en wordt geprobeerd het gebruik van (duurdere) maatwerkvoorzieningen te voorkomen of uit te stellen. Daarbij zal ook het platform Gezond Meedoen Staphorst! (bestaande uit ruim dertig vooral lokale organisaties) een belangrijke rol vervullen.

Kostenbeheersing Wmo/Jeugd

Voor het besparen van kosten op geïndiceerde zorg in het kader van de Jeugdwet en Wmo moet er aan twee voorwaarden worden voldaan: een sterke toegang en een sterk integraal samenwerkend voorveld. Dit zal op termijn tot lagere kosten op de geïndiceerde zorg leiden en vraagt om een investering vooraf.
Aan een sterk integraal samenwerkend voorveld wordt veel aandacht besteed. Daarvoor zijn in 2020 ook structureel middelen beschikbaar gesteld.
In de loop van 2019 is het Team Samenleving gevormd; de toegang tot geïndiceerde voorzieningen. Voor dit team stonden in 2020 meerdere trainingen gepland voor teamontwikkeling, deskundigheidsbevordering en over het vormgeven aan een nieuwe integrale werkwijze/methodiek. Door corona (o.a. thuiswerken) heeft het oppakken hiervan vertraging opgelopen.
Om meer grip te krijgen op de huidige situatie en om beter te kunnen anticiperen op de toekomst gaan we meer en beter gebruik maken van beschikbare gegevens over inzet en gebruik van voorzieningen. Met behulp van dashboards en rapportages gaan we ontwikkelingen en trends monitoren. Daarmee kunnen we beleidskeuzes onderbouwen en de effecten daarvan volgen.

Reestmond

Het bedrijf Reestmond functioneert op basis van een Gemeenschappelijke Regeling (GR). Het heeft de opdracht werk te bieden aan inwoners met een indicatie sociale werkvoorziening (sw-status) het wordt op basis van de GR gefinancierd met bijdragen van de drie aangesloten gemeenten.
Na langdurig en intensief overleg heeft het Dagelijks Bestuur van Reestmond in september 2020 besloten tot een andere verdeling van de financiële last dan de afgelopen jaren het geval is geweest. Het voorstel voor die gewijzigde verdeling ligt op dit moment bij de aangesloten gemeenten. Mede op basis daarvan kan de bijdrage van Staphorst aan Reestmond vanaf 2021 structureel met € 1.026.000 naar beneden worden bijgesteld. In die lagere bijdrage is verdisconteerd dat Staphorst per 1 januari 2021 10 sw-medewerkers in eigen dienst neemt. De kosten daarvan gaat Staphorst zelf dragen. De nadere technische uitwerking hiervan volgt door middel van een begrotingswijziging, die binnenkort aan u wordt voorgelegd.

Vroegsignalering schulden

Op 01-01-2021 treedt de vernieuwde Wet Gemeentelijk Schuldhulpverlening (WGS) in werking. Deze wet biedt ruimere mogelijkheden tot vroegsignalering van schulden. Er ontstaat een wettelijke grondslag om op basis van meerdere signalen over betalingsachterstanden actie te ondernemen en persoonsgegevens uit te wisselen. Dit ter voorkoming van serieuze schuldproblemen en een beroep op de schuldhulpverlening.
De wetswijziging verplicht gemeenten te reageren op een melding. Bij vroegsignalering reageert de gemeente proactief op signalen van instanties. Dit moet ertoe leiden dat de betreffende huishoudens sneller in beeld zijn en hulp kan worden aangeboden.

Wat mag het sociaal domein ons kosten?

Exploitatie Realisatie 2019 Begroting 2020 na wijzigingen Begroting 2021 Meerjarenraming 2022 Meerjarenraming 2023 Meerjarenraming 2024
Lasten 12.121.554 13.726.120 11.524.564 11.508.724 11.545.410 11.729.916
Baten -2.608.558 -3.057.600 -2.211.787 -2.244.974 -2.278.637 -2.313.719
Saldo van baten en lasten voor bestemming 9.512.996 10.668.520 9.312.778 9.263.750 9.266.772 9.416.197
Stortingen 1.095.498 15.000 10.000 10.000 10.000 10.000
Onttrekkingen -1.868.694 -310.000 -10.000 -10.000 -10.000 -10.000
Mutaties reserves -773.196 -295.000 0 0 0 0

Afwijkingen t.o.v. 2020 toegelicht (bedragen x € 1.000)

Omschrijving. Voordeel Nadeel
Het saldo van dit programma is gemuteerd van € 9.977 naar € 9.313. De mutatie betreft meerjarenschijf 2021 uit de begroting 2020 versus huidige begroting 2021. De belangrijkste afwijkingen zijn:    
Bijstelling bestaand beleid
Reestmond

Het bedrijf Reestmond functioneert op basis van een Gemeenschappelijke Regeling (GR). Het heeft de opdracht werk te bieden aan inwoners met een indicatie sociale werkvoorziening (SW-status). Het bedrijf wordt op basis van de GR gefinancierd door bijdragen van de drie aangesloten gemeenten. Er wordt sinds medio 2017 gesproken over de financiële verdeelsleutel.  Voor het totstandkoming van de begroting 2021 heeft Staphorst de voorwaarde gesteld dat er sprake moet zijn van een andere verdeling dan die de afgelopen jaren is toegepast. Wij gaan er van uit dat overeenstemming kan worden bereikt over een verdeling die gebaseerd is op het aantal mensen dat per gemeente werkzaam is bij Reestmond. Op basis hiervan is het budget structureel naar beneden bijgesteld.


 800

 
Bijstelling bestaand beleid
COA

De bijdrage maatschappelijke begeleiding wordt achteraf via een decentralisatie-uitkering uitbetaald, in plaats van een bijdrage vanuit het COA. Dit is per abuis niet verwerkt in de begroting 2020.

 

58
Nieuw beleid
Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

De vernieuwde Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (per 01-01-2021) biedt ruimere mogelijkheden met betrekking tot vroeg signalering. Het biedt een wettelijke grondslag voor het betrekken van meerdere signalen en het uitwisselen van persoonsgegevens bij vroeg signalering in het kader van schuldhulpverlening. De wetswijzing brengt de reactieplicht van gemeenten op een melding met zich mee. De raming is dat dit leidt tot extra lasten in het kader van schuldhulpverlening en het is onzeker of dit gecompenseerd wordt vanuit de algemene uitkering. 

 

36
Bezuinigingsmaatregel
Adviesraad sociaal domein

De Adviesraad Sociaal Domein (ASDS) is bij verordening ingesteld. Zij adviseert het college over vraagstukken in de volle breedte van het sociaal domein. Er is kritisch gekeken naar het budget en de uitgaven. Op basis hiervan is het mogelijk om het budget naar beneden bij te stellen. 

4

 

 

Reservemutaties programma

Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Onttrekking

Storting

Jaarlijkse onttrekking voor de gemeentelijke bijdrage de Herberg tot en met 2024 10  
Jaarlijkse dotatie voor groot onderhoud dienstencentrum   10

Betrokkenheid verbonden partijen

Werkvoorzieningsschap Reestmond te Meppel
Betrokkenheid Reestmond als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten
Regionaal Serviceteam Jeugd (RSJ) IJsselland
Betrokkenheid Uitvoeringsorganisatie Jeugdzorg (RSJ ) als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten

Meer (financiële) informatie over de verbonden partijen is opgenomen in Paragraaf 5 | Verbonden partijen.