Paragraaf 7 - Lokale heffingen

Inleiding

Algemeen
Belastingen

De uitvoeringsbepalingen van de lokale lasten is vastgesteld in de diverse belastingverordeningen.

Vergelijking omliggende gemeenten
In sommige alinea's wordt een vergelijking gemaakt met omliggende gemeenten. Hiervan maken we gebruik van de Coelo lokale lasten calculator of Cijfernieuws.nl.

Belastingen en heffingen
In deze paragraaf worden de belastingen die de gemeente heeft ontvangen toegelicht. Er wordt gekeken naar de ontvangsten in relatie tot het verleden, ook zal nader ingezoomd worden op afwijkingen ten opzichte van voorgaande jaren. Het totale pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen bestaat uit een 8-tal verschillende belastingen/heffingen exclusief de diverse leges.

Daarnaast ontvangt de gemeente nog diverse leges, zoals leges omgevingsvergunning, leges bestemmingsplannen en leges burgerzaken. Deze zijn door de gemeenteraad gelegitimeerd via door de raad vastgestelde verordeningen.

Toerekening overhead op basis van directe personele lasten:
Vanaf vorig jaar, bij de begroting 2021, wordt een nieuwe systematiek gebruikt voor het bepalen van de overheadopslag. De systematiek van toerekenen van de overhead via de personeelslasten rekent een relatief groter bedrag toe aan arbeidsintensieve taken, dus meer aan de dienstverlening (leges) en minder aan de investeringen (rioolheffing). De rechtvaardiging hiervoor is dat de ondersteuning, de middelen en de leiding voornamelijk zijn gericht op de mensen die de taken uitvoeren. Er is een causaal verband gelegd tussen de directe personele lasten in kader van een lokale heffing en de doorbelasting van de overhead.

Een uitwerking van overheaddoorrekening op basis van personeelslasten ziet er als volgt uit: (personeelslasten taakveld)/ (totale personeelslasten alle taakvelden exclusief overhead) x overhead = opslag taakveld. In deze benadering wordt de overhead volledig omgeslagen naar rato van de personele kosten. Het bijbehorende overheadpercentage (op de directe personele lasten van de taakvelden) betreft 96,69% voor de begroting 2022.

Deze methodiek voor het  toerekenen van overhead aan de kostprijs van rechten en heffingen  is opgenomen in de vastgestelde financiële verordening 2021. 

Onroerende zaakbelasting

Onder de naam ‘onroerende zaakbelastingen’ worden ter zake van binnen de gemeente gelegen onroerende zaken een eigenaren- en gebruikersbelasting geheven.

Soort heffing

Begrote opbrengst 2022

x 1.000

Begrote opbrengst 2021

x 1.000

Begrote opbrengst 2020

x 1.000

Werkelijke opbrengst 2020

x 1.000

Tarief 2022

%

Tarief 2021

%

Tarief 2020

%

OZB E W € 2.167 € 1.897 € 1.675 € 1.682 0,1172 0,1154 0,1085
OZB E NW € 1.248 € 1.108 € 979 € 974 0,2400 0,2163 0,1970
OZB G NW € 821 € 702 € 619 € 620 0,1947 0,1742 0,1584
Totalen € 4.236 € 3.707 € 3.273 € 3.276    
*E=eigenaar, G=gebruiker, W=woning, NW=niet woning

 

Landelijke tarieven 2021 Laagste Gemiddelde Hoogste
OZB woningen eigenaar 0,0369% 0,1043% 0,2506%
OZB niet-woningen eigenaar 0,0665% 0,2974% 0,9431%
OZB niet-woningen gebruiker 0,0000% 0,2172% 0,5226%

De gemiddelde waarde in 2021 van een woning in de gemeente Staphorst is € 269.000. In de provincie Overijssel is dit € 231.000 (bron CBS). Voor de raming 2022 is het uitgangspunt een waarde van € 295.000 voor een standaardwoning (rekening houdend met waardeontwikkeling).

Afvalstoffenheffing

  Afvalstoffenheffing wordt geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel ten aanzien waarvan ingevolge artikel 10.21 en 10.22 van de Wet milieubeheer een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt.

I. Vast-recht-tarief
Het vast-recht-tarief stijgt in 2022 naar € 197

Tarief 2022 Tarief 2021 Tarief 2020
€ 197 € 169 € 140

 II. Ledigingstarief containers

Overzicht van de tarieven in €
 

Tarief 2022

 Tarief 2021

Tarief 2020

Vast recht 197  169  140
Ledigingskosten obv gem.led. 40  40  35
Totaal ledigingskosten 237  209 175
Tarief per container R240 10,60/0,00  10,60/0,00 9,21/0,00
Gemiddeld aantal ledigingen v.d. grijze container 3,8  3,8 3,8

Tariefvergelijking afvalstoffenheffing met enkele andere omliggende gemeenten
De tarieven zoals die in het jaar 2021 zijn gehanteerd zijn voor huishoudens met 3 personen (bron Coelo lokale lasten)

Staphorst Dalfsen Zwartewaterland Steenwijkerland Meppel
€ 217 € 253 € 210 € 248 € 209

 

Ontwikkeling kosten inzameling en reserve matiging afvalstoffenheffing (bedragen x €1.000)
Afvalstoffenheffing Begroting 2022  Begroting 
2021
Begroting 
2020
Werkelijk
2020
Kosten ophalen huisvuil  1240 1.203 1.252 1.255
Kosten straatvegen (25%) 19 22 22 18
BTW voordeel 221 230 240 91
Kwijtschelding 26 28 25 22
Overhead en automatisering door belasting
 86 100 27 25
Baten afvalstoffenheffing -1383 -1.211 -996 -1.022
Overige baten (oa dividend en vergoeding verpakkingsmateriaal) -255 -255 -285 -372
Dotatie aan (egalisatie)voorziening 46      
Saldo 0 117 285 17

Gelet op de aanbevelingen en stellige uitspraken van de notitie lokale heffingen van de commissie BBV, uitgekomen in het voorjaar van 2021 wordt er in de begroting 2022 gewerkt met een egalisatievoorziening voor de afvalstoffenheffing. Het product afval is een gesloten systeem, dotaties en onttrekkingen aan de egalisatievoorziening beperken schommelingen in het tarief. De dotatie aan de voorziening  betreft van derden verkregen middelen die in dit kader moeten worden besteed

Zoals vermeld in de jaarrekening 2020 is er sprake geweest van een lagere onttrekking uit de reserve afval i.v.m. veranderende btw regeling voor het gescheiden inzamelen van afval. In 2020 is er een uitspraak geweest van de Hoge Raad dat de gemeente beschouwd wordt als ondernemer voor de omzetbelasting bij het gescheiden inzamelen van afval. Dit heeft geleid tot een BTW correctie over de afgelopen 5 jaar. Op de totale reservepositie van de gemeente heeft dit geen impact. Dit had met name effect op het resultaat 2020, daardoor nemen de vrij besteedbare reserves sneller af dan voorheen  geraamd en de reserve afvalstoffenheffing neemt minder snel af dan voorheen geraamd. De reserve matiging afvalstoffenheffing is een egalisatiereserve, waarmee schommelingen in de tarieven wordt beperkt.  

Rioolheffing/- aansluitbijdrage

Als gevolg van effectief beheer en behoedzaam investeren zijn de tarieven voor woningen en niet woningen vanaf 2021 verlaagd. Voor 2022 is het mogelijk gebleken om het tarief gelijk te houden. Wanneer het nieuwe beheersplan/GRP is vastgesteld worden tarieven afgestemd op 100% kostendekkendheid met eventuele mutatie uit de reserve. Voor woningen geldt het volgende tarief:

Soort Tarief 2022 Tarief 2021 Tarief 2020
Rioolheffing (elk huishouden) € 208 € 208 € 230
Éenm. primaire aansluiting € 4.156 € 4.156 € 4.095

Tariefvergelijking met enkele andere omliggende gemeenten
De tarieven voor rioolheffing bij woningen zoals die in de gemeente Staphorst gedurende het jaar 2021 zijn gehanteerd voor huishoudens met 2 personen in vergelijking met enkele omliggende gemeenten (bron Coelo lokale lasten calculator).

Staphorst Dalfsen Zwartewaterland Steenwijkerland Meppel
€ 208 € 133 € 322 € 210 € 174

Landelijk ligt het gemiddelde tarief voor de rioolheffing 2021 op € 201.

Overzicht baten/lasten riolering: (x €1.000)
Rioolheffing / aansluitbijdrage Begroting  2022 Begroting  2021 Begroting 2020
Werkelijk 2020
Totale kosten 1.170 1.119  1.262 1.049
Kosten straatvegen (25%) 19 22 22 18
BTW-voordeel 133 117 125 95
Kwijtschelding 35 35 34 30
Overhead en automatisering
179 195 237 186
Opbrengst rioolheffing -1571 -1.442 -1.680 -1.590
 Dotatie aan (egalisatie)voorziening 35      
Saldo 0 46 0 -212

Gelet op de aanbevelingen en stellige uitspraken van de notitie lokale heffingen van de commissie BBV, uitgekomen in het voorjaar van 2021 wordt er in de begroting 2022 gewerkt met een egalisatievoorziening voor de rioolheffing. De dotatie aan de voorziening  betreft van derden verkregen middelen die in dit kader moeten worden besteed. Zonder deze egalisatievoorziening zouden er onnodige schommelingen ontstaan in de tarieven naar de burgers

Forensenbelasting

Deze belasting wordt geheven van personen die binnen de gemeente voor zich of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden, zonder in de gemeente het hoofdverblijf te hebben. De opbrengst wordt aan de algemene middelen toegevoegd. De grondslag voor deze belasting is de (WOZ)-waarde. Het belastingbedrag wordt door middel van tariefklassen vastgesteld. De tarieven bedragen:

Waarde o.a. Tarief 2022 Tarief 2021  Tarief 2020
Minder dan € 55.000 (stacaravans) € 135 € 133 € 131
€ 55.000 - € 70.000 € 413 € 407 € 401
€ 70.000 - € 80.000 € 477 € 470  € 463
€ 80.000 - € 90.000 € 533 € 525 € 517
€ 90.000 - € 100.000 € 596 € 587 € 578
€ 100.000 - € 110.000 € 657 € 647 € 637
€ 110.000 - € 120.000 € 690 € 680 € 670
€ 120.000 - € 130.000 € 752 € 763 € 752
€ 130.000 - € 140.000 € 815 € 803 € 791
€ 140.000 - € 150.000 € 855 € 842 € 830
Meer dan € 150.000 € 894 € 881 € 868

Opbrengsten forensenbelasting:

Begroting 2022 Begroting 2021 Begroting 2020 Werkelijk 2020
82.600 81.700 78.000 77.000

Toeristenbelasting

Deze belasting wordt geheven van personen die tegen betaling verblijf houden binnen onze gemeente en niet zijn ingeschreven in het bevolkingsregister van onze gemeente. De opbrengst moet worden gezien als een bijdrage in de kosten van de algemene voorzieningen die de gemeente treft en kunnen dus naar eigen inzicht worden aangewend.

Uitgangspunten
In 2020 is het tarief in Staphorst per overnachting € 0,80.  Het tarief voor 2021 is € 0,90 en voor 2022 wordt het tarief €1,00.

In onderstaand overzicht is bij de overige gemeenten en het landelijk gemiddelde uitgegaan van de cijfers van 2021.

Staphorst Dalfsen Zwartewaterland Steenwijkerland Meppel
€ 0,90 € 1,35 € 1,00 € 1,10 n.v.t

Opbrengsten toeristenbelasting:

  Begroting 2022 Begroting 2021 Begroting 2020 Werkelijk 2020
Opbrengst € 94.578 € 84.178 € 87.500
€ 64.000
Tarief € 1,00 € 0,90 € 0,80 
€ 0,80

Marktgelden/standplaatsvergunningen

Onder de naam marktgelden wordt een recht geheven voor het innemen van standplaatsen voor de wekelijkse markt te Staphorst. Daarnaast worden leges geheven voor standplaats en ventvergunningen in de gemeente. 

  Tarief 2022 Tarief 2021 Tarief 2020
Weekmarkt 1,67/2,39 1,65/2,35 1,60/2,30

De opbrengsten en kosten markten bedragen:

  Begroting 2022 Begroting 2021 Begroting 2020 Werkelijk 2020
Opbrengst € 31.071 € 30.160 € 24.500 € 19.000
Kosten € 31.575 € 30.225 € 25.200 € 22.000
Saldo - € 504 -€ 65 -€ 700 -€ 3.000

 

Begraafrechten

De kosten van begraven en begraafplaatsen zijn (in €)

  Begroting 2022 Begroting 2021
Begroting 2020 Werkelijk 2020
Loonkosten taakveld begraven 205.000 202.000 207.000 210.000
Kosten excl. rente 102.000 106.000 129.000 112.000
Overhead 198.000 194.000 60.000 55.000
Totaal 504.000 502.000 396.000 377.000

De opbrengsten van begraven en begraafplaatsen zijn (in €)

  Begroting 2022 Begroting 2021
Begroting 2020 Werkelijk 2020
Totaal 350.000 345.000 340.000 375.000

Percentage kostendekkendheid

  Begroting 2022 Begroting 2021
Begroting 2020 Werkelijk 2020
Totaal 69% 69% 85% 99%

Hondenbelasting

Er wordt een belasting geheven van houders van honden. De volgende tarieven zijn van toepassing:

  2022 2021 2020
Tarief 1e hond € 46,50 € 46 € 45
Tarief 2e en volgende € 93 € 92 € 90
Kennels € 293 € 289 € 285

 

 De opbrengst hondenbelasting: (in €)
Begroting 2022 Begroting 2021 Begroting 2020 Werkelijk 2020
61.500 61.000 60.000 59.000 

 

Overige heffingen/leges

Legesverordening
Onder de naam 'leges' worden een aantal verschillende rechten geheven. Deze heffing wordt opgelegd doordat de gemeente diensten verstrekt. De geraamde opbrengsten zijn hieronder weergegeven:

Soort Raming 2022 Raming 2021 
Raming 2020 Werkelijk 2020
Bouwleges 623 527 522 484
Bestemmingsplan 62 62 62 68
Bouwplan 41 41 40 51
Welstand 24 20 20 12
Leges burgerzaken (incl. rijksl.) 202 201 197 186
APV vergunningen 12  12 12 3
Totaal 964 863 853 804
(x € 1.000)        

In onderstaande overzichten ziet u de kostendekkendheidspercentages van de verschillende producten, op basis van titels, conform de begroting 2022:

Samenvatting Kosten Opbrengsten Kostendekking
Algemene dienstverlening 246.220 202.156 82,10 %
Dienstverlening fysieke leefomgeving/ omgevingsvergunning 780.859 759.776 97,30 %
Kostendekking Europese dienstenrichtlijn 23.333 20.435 87,58 %
Totaal 1.050.412 982.367 93,52 %

Gemeentelijke accommodaties
De gemeente Staphorst beschikt over een aantal accommodaties die elk jaar een huur of gebruikersvergoeding genereren. De tarieven worden elk jaar vastgesteld. 

Soort Raming 2022 Raming 2021
Raming 2020 Werkelijk 2020
Dienstencentrum 44 44 43 34
Sporthal 59  59 59 46
Gymzalen 22 22 22 50
Voetbalaccomodaties 59 58 57 43
Totaal 184 183 181 173
(x €1.000)

Kwijtschelding
Belastingplichtigen voor wie het buitengewoon bezwaarlijk is om de aanslag gemeentelijke belastingen te betalen vanwege het lage inkomen kunnen voor kwijtschelding voor riool- en afvalstoffenheffing in aanmerking komen. In de ‘Leidraad Invordering’ staan de voorwaarden en berekeningen voor het verlenen van kwijtschelding. Voor welke belastingsoorten en welke mate kwijtschelding mogelijk is heeft de gemeente geregeld in de “Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen”.

Aantal in behandeling genomen verzoeken om kwijtschelding riool- en afvalstoffenheffing:
Kwijtscheldingsverzoeken
Raming 2022 Raming 2021 Raming 2020 Werkelijk 2020
Afgewezen 31 17 12 33
Toegekend 125 149 150 127
Gedeeltelijk toegekend 3 3 3 4
Totaal 159 169 165 164

Verleend bedrag aan kwijtschelding:

Raming 2022 Raming 2021 Raming 2020 Werkelijk 2020
€ 61.607 € 62.815 € 59.800 € 52.000 

De kwijtschelding mag evenals de hieraan gewerkte eigen uren en eventuele overige kosten verstrekkingen kwijtschelding meegenomen worden als kostenpost bij de betreffende belastingen. Hierdoor betaalt uiteindelijk de belastingbetaler voor degene die kwijtschelding krijgt.

Lastendruk
In het bovenstaande hebben wij per belastingsoort aangegeven hoeveel de geraamde opbrengst in het begrotingsjaar 2022 zal zijn. Om dit enigszins 'tastbaar' te maken geven wij u aan hoe de belastingdruk over 2021 en voorgaande jaren bedroeg. In deze berekening zijn alleen die belastingen betrokken die nagenoeg voor iedereen van toepassing zijn. Uitgangspunt zijn de lasten voor een eigenaar en bewoner van een “standaardwoning” met een gemiddelde waarde van € 269.000 in 2021. In de jaren ervoor is het gebaseerd op de toen gemiddelde woningwaarden. Voor de raming 2022 is uitgangspunt standaardwoning met waarde van € 295.000 (rekening houdend met waardeontwikkeling).

Soort Raming 2022 Raming 2021 Werkelijk 2020 Werkelijk 2019
Werkelijk 2018
Werkelijk 2017
Afvalstoffenheffing (vast + variabel) 237 209 175 175 173 171
Rioolheffing 208 208 230 230 230 230
OZB 345 310 277 266 262 258
Totaal 790 727 682 671 665 659