Toelichting op het overzicht van baten en lasten | Begroting 2027

Algemene dekkingsmiddelen

1 | Lokale heffingen
Het verloop van de opbrengsten van de niet bestedingsgebonden gemeentelijke heffingen is als volgt:

Soort	Rekening 2025	Begroting 2026 (na wijz.)	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
OZB	4.908	5.152	5.439	5.745	5.938	5.938
Forensenbelasting	121	87	114	115	116	118
Toeristenbelasting	130	133	133	183	183	183
Hondenbelasting	57	67	68	69	70	71
Totaal	5.216	5.439	5.754	6.112	6.307	6.310

2 | Algemene uitkeringen
De geraamde algemene uitkeringen uit het gemeentefonds zijn gebaseerd op de meicirculaire 2026.

Soort (bedragen x € 1.000)	Rekening 2025	Begroting 2026 (na wijz.)	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
Algemene uitkeringen	35.684	35.872	37.852	38.244	38.994	39.806
Uitkeringsfactoren	1,486	1,491	1,549	1,597	1,638	1,695

3 | Dividenden en interest
Onderstaand een overzicht van de (geraamde) dividenden en interest (rente).

Soort	Rekening 2025	Begroting 2026 (na wijz.)	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
Enexis N.V. - dividend	29	17	17	17	17	17
Enexis B.V. - interest deelneming	0	2	2	2	2	2
Rendo N.V. - dividend	239	238	238	238	238	238
Wadinco N.V. - dividend	25	21	21	21	21	21
Rova N.V. - dividend	0	80	80	80	80	80
Rova N.V. - achtergestelde lening	73	30	0	0	0	0
Bank Nederlandse Gemeenten	64	250	62	62	62	62
Totaal	293	638	420	420	420	420

4 | Saldo financieringsfunctie

Soort	Rekening 2025	Begroting 2026 (na wijz.)	Begroting 2027	Begroting 2029	Begroting 2030
Rentebaten	515	250	250	0	0
Rentelasten	0	0	0	173	173
Totaal	515	250	250	-173	-173

Incidentele lasten per programma

Aanvullende toelichting:
Het wegenonderhoud en vervangingsinvesteringen wegen betreffen (jaarlijkse) stortingen in de reserve, incidentele formatie is een tijdelijk inhuurbudget en de overige posten (m.u.v. de vennootschapsbelasting) betreffen projecten (incidentele budgetten) met een start- en einddatum en zijn daarmee incidenteel van aard.

Incidentele lasten per programma	Begroting 2027	MJB 2028	MJB 2029	MJB 2030	Toelichting
Programma 0 \| Algemeen bestuur en organisatie
Invulling welzijnsfunctie	400				In de meicirculaire 2025 zijn gelden opgenomen vanwege de deskundigheidscommissie Van Ark. Deze gelden voor het jaar 2027 zijn geparkeerd op de stelpost voor de invulling van het uitvoeringsprogramma sociale basis en verstevigen lokale teams.
Vennootschapsbelasting - t.l.v. reserve grondexploitatie	33	33	33	33	Te betalen vennootschapsbelasting o.b.v. ingeschatte winsten van het grondbedrijf.
Programma 1 \| Openbare orde en veiligheid
Programma 2 \| Verkeer en openbare ruimte
Herijking verkeersbeleid	50				In de Kadernota 2027 is incidenteel budget aangevraagd voor de herijking van het verkeersbeleid. De lasten worden gedekt uit de reserve zonder bestemming en zijn daardoor incidenteel van aard.
Herziening wegenlegger	15				In de Kadernota 2027 is incidenteel budget aangevraagd voor de herziening wegenlegger. De lasten worden gedekt uit de reserve zonder bestemming en zijn daardoor incidenteel van aard.
Groot wegenonderhoud - t.g.v. reserve wegenonderhoud	1030	1030	1030	1030	Dit betreft de jaarlijkse vaste dotatie aan de reserve groot wegenonderhoud. De werkelijke jaarlijkse kosten worden onttrokken uit dezelfde reserve. Deze gehele mutatie is daarmee incidenteel van karakter.
Programma 3 \| Economie / ondernemen
Agrarische coaching	29				In de Kadernota 2026 is incidenteel budget aangevraagd voor agrarische coaching. De lasten worden gedekt uit de reserve zonder bestemming en zijn daardoor incidenteel van aard.
Programma 4 \| Onderwijs
Opstellen business cases Integraal Huisvestingsplan Onderwijs - t.lv. reserve zonder bestemming	900				In het kader van de verduurzamingsopgave uit het IHP worden bepaalde lasten gedekt uit de reserve zonder bestemming en zijn daardoor incidenteel van aard.
Programma 5 \| Sport, cultuur, recreatie en toerisme
Gebiedsarangementen - t.l.v. reserve zonder bestemming - t.l.v. reserve zonder bestemming	15				In de Kadernota 2027 is incidenteel budget aangevraagd voor gebiedsarrangementen. De lasten worden gedekt uit de reserve zonder bestemming en zijn daardoor incidenteel van aard.
Programma 6 \| Sociaal domein
Opvang statushouders en Oekrainers	187	187	187	187	Onttrekking vanuit reserve vluchtelingen, statushouders en Oekraïners voor de huisvesting van statushouders
Versterking Welzijnsfunctie	300	300	300		In de meicirculaire 2025 zijn gelden opgenomen vanwege de deskundigencommissie Van Ark. Deze gelden zijn incidenteel van aard en worden toegevoegd aan de reserve Versterking Welzijnsfunctie.
Reserve van Ark		400	400		In de meicirculaire 2025 zijn gelden opgenomen vanwege de deskundigencommissie Van Ark. Deze gelden zijn incidenteel van aard en worden toegevoegd aan de reserve Van Ark.
Programma 7 \| Volksgezondheid en milieu
Duurzaamheid - t.l.v. reserve duurzaamheid	648				Dit betreft het budget voor het programma Energie en Klimaat en wordt gedekt uit de reserve duurzaamheid.
Programma 8 \| Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
Implementatie omgevingswet - t.l.v reserve zonder bestemming	305	293	285		In de Kadernota 2027 is incidenteel budget aangevraag voor de implementatie omgevingswet. De lasten worden gedekt uit de reserve zonder bestemming en zijn daardoor incidenteel van aard.
Beleidshuis - t.l.v. reserve zonder bestemming	80				In de Kadernota 2027 is incidenteel budget aangevraag voor het beleidshuis. De lasten worden gedekt uit de reserve zonder bestemming en zijn daardoor incidenteel van aard.
Programma 9 \| Overhead
Informatiemanagement - t.l.v. reserve zonder bestemming	573	110	110		In de Kadernota 2027 is incidenteel budget aangevraagd voor informatiemanagement. De lasten worden gedekt uit de reserve zonder bestemming en zijn daardoor incidenteel van aard.
Incidentele formatie - t.l.v. reserve zonder bestemming	337	307	37		In de Kadernota 2026 is incidenteel budget aangevraagd voor incidentele formatie. De lasten worden gedekt uit de reserve zonder bestemming en zijn daardoor incidenteel van aard.
Totaal incidentele lasten	4.902	2.660	2.382	1.250

Incidentele baten per programma

Er is geen individuele toelichting gegeven bij de incidentele baten aangezien het alleen reserve mutaties betreffen. Deze worden bij de incidentele lasten hierboven toegelicht.

Incidentele baten per programma	Begroting 2027	MJB 2028	MJB 2029	MJB 2030
Programma 0 \| Algemeen bestuur en organisatie
Reserve grondexploitatie	33	33	33	33
Stelpost invulling welzijnsfunctie / reserve welzijnsfunctie en reserve van Ark	700	700	700
Programma 1 \| Openbare orde en veiligheid
Programma 2 \| Verkeer en openbare ruimte
Reserve zonder bestemming	65
Reserve wegenonderhoud	1008	1.008	1.008	1.008
Programma 3 \| Economie / ondernemen
Reserve zonder bestemming	29
Programma 4 \| Onderwijs
Reserve zonder bestemming	900
Programma 5 \| Sport, cultuur, recreatie en toerisme
Reserve zonder bestemming	15
Reserve Vluchtelingen	187	187	187	187
Programma 6 \| Sociaal domein
Programma 7 \| Volksgezondheid en milieu
Reserve duurzaamheid	648
Programma 8 \| Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
Reserve zonder bestemming	385	293	285
Programma 9 \| Overhead
Reserve zonder bestemming	910	417	147
Totaal incidentele baten	4.880	2.638	2.360	1.228

Totaal incidentele lasten	4.902	2.660	2.382	1.250
Verschil (+ is positieve correctie op begrotingssaldo)	22	22	22	22

Structurele begrotingssaldo

De begroting 2027 zoals die voor u ligt is structureel (en reëel) in evenwicht. Dat wil zeggen dat de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. De jaarschijven 2028 tot en met 2030 zijn ook positief, conform de prognose in de Kadernota 2027.

Het structurele begrotingssaldo is als volgt opgebouwd:

Presentatie structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)	2027	2028	2029	2030
Geraamde lasten	66.438	65.127	63.206	63.806
Geraamde baten	63.075	63.959	62.836	63.009
Saldo baten en lasten (begrotingssaldo voor bestemming)	-3.363	-1.167	-370	-796
Beoogde toevoegingen aan reserves	1.805	2.030	2.005	1.280
Beoogde onttrekking aan reserves	5.677	3.420	2.854	2.459
Begrotingssaldo na bestemming (geraamd resultaat)	509	224	480	383
Waarvan incidentele lasten en incidentele toevoegingen aan reserves	4.902	2.660	2.382	1.250
Waarvan incidentele baten en incidentele onttrekkingen aan reserves	4.880	2.638	2.360	1.228
Saldo incidentele baten en lasten	22	22	22	22
Structureel begrotingssaldo	531	246	502	405