Samenvatting

In dit hoofdstuk gaan we onder andere in op de gehanteerde uitgangspunten van deze begroting. Het begrotingssaldo wordt gespecificeerd en er wordt een samenvatting gegeven van de grootste / belangrijkste mutaties in deze begroting en de opbouw van de begroting. Verder is een prognose opgenomen van de 'nieuwe' investeringen en de reserves voor de periode 2027 - 2030, waardoor u in deze samenvatting op hoofdlijnen een beeld hebt van de financiële positie van de gemeente Staphorst.

De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd voor het opstellen van de meerjarenbegroting 2027-2030:

• Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de eigen financiële beleidsregels van de gemeente Staphorst (zoals de financiële verordening en de nota reserves en voorzieningen) zijn het uitgangspunt.
• De gemeentebegroting moet voldoen aan eisen voor het repressief toezicht die de provincie stelt in haar toezichtkader. De colleges van Gedeputeerde Staten van de twaalf provincies hebben hiervoor een "gemeenschappelijk toezichtkader (GTK 2020)" vastgesteld. Deze is van toepassing op de begroting 2027 en verder.
• De Kadernota 2027 vormt het uitgangspunt voor het opstellen van de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030.
• Alle (structurele) begrotingswijzingen die zijn doorgevoerd na vaststelling van de begroting 2026 worden niet nogmaals toegelicht in de programma's.
• De lonen zijn geïndexeerd met 4,2% (2027), 4,0% (2028), 3,6% (2029) en 3,5% (2030) conform de prijsindexen CPB en CEP, loonvoet sector overheid.
• Bovenop de standaard prijsindexatie voor de overige budgetten van 1,5%, zijn de subsidies conform de subsidieregeling aanvullend geïndexeerd.
• Bijstelling van de bijdragen aan verbonden partijen zijn opgenomen op basis van de begroting 2027 van de betreffende verbonden partijen.
• De meicirculaire 2026 (o.b.v. lopende prijzen) is de basis voor geraamde algemene uitkering voor de begroting 2027 en verder.

Onderstaande tabel laat zien hoe het saldo is veranderd in een jaar tijd, het startpunt is de primitieve begroting 2026 -2029, vervolgens zijn er begrotingswijzigingen vastgesteld, de Kadernota 2027 is opgesteld en dit heeft vervolgens geresulteerd in de (primitieve) begroting 2027 - 2030 zoals deze voor u ligt.

In onderstaande tabel zijn de nieuwe investeringen opgenomen, zoals opgenomen in de Kadenota 2027 en welke voorkomen uit de actualisatie van het beheerplan riolering. Voor een totaaloverzicht van investeringen wordt verwezen naar de bijlage 'Overzicht investeringen'. De tabel hieronder betreft een overzicht van alle nieuwe investeringen. De kapitaallasten van alle nieuwe investeringen worden opgenomen in de exploitatie.

Onder de algemene reserves behoren de algemene reserve, reserve zonder bestemming en de reserve voor grondexploitatie. Bij vaststelling van de 'nota reserves en voorzieningen 2022' is, wegens terugloop in eerdere jaren, bepaald dat de vrij besteedbare reservepositie niet onder de grens van 6,2 miljoen mag zakken. De vrij besteedbare reservepositie neemt in de periode 2026 - 2030 naar verwachting af tot € 13,1 miljoen, en voldoet daarmee aan het besluit dat de vrij besteedbare reservepositie niet onder de grens van € 6,2 miljoen mag zakken. 

Reserves dekking afschrijving investeringen
De reserves ter dekking van afschrijving investeringen betreffen reserves die zijn ingesteld om kapitaallasten van investeringen uit eerdere jaren te dekken. Deze reserves lopen terug, doordat de jaarlijkse kapitaallasten van diverse (oude) investeringen worden onttrokken uit deze reserve. Kapitaallasten van investeringskredieten, die vanaf 2021 beschikbaar gesteld zijn door de raad, worden gedekt uit de exploitatie. Hiermee wordt de begroting meer solide naar de toekomst.

Reserves t.b.v. kostendekkende tarieven
Dit betreffen de egalisatiereserves voor de kostendekkende tarieven. Nadelen op de producten riolering en afval worden via deze reserves geëgaliseerd.

Reserves ter egalisatie van kosten
Dit betreft de egalisatiereserve voor het onderhoud van de wegen.

Overige reserves 
Dit betreffen alle overige reserves met een specifieke bestemming.

In bovenstaande grafiek ziet u het (geraamde) verloop van de reserves voor de periode 2026 t/m 2030. De vrij besteedbare reserve neemt naar verwachting af, van € 14,6 miljoen in 2026 naar € 13,1 miljoen in 2030. Dit is boven de grens van de minimum reserve van € 6,2 miljoen. De totale reserves nemen naar verwachting af, van € 48,1 miljoen in 2026 naar € 43,7 miljoen in 2030. Voor een uitgebreid reserveoverzicht wordt verwezen naar het 'Overzicht reserves- en voorzieningenpositie'.