Paragraaf 4 - Bedrijfsvoering

Visie en projecten
In 2027 actualiseren we de i-visie 2021 en het uitvoeringsprogramma. Tijdens o.a. het traject ‘Mooi Wark’ gaven raad en college aan dat de ambitie voor ICT-inzet en innovatie hoger moet zijn. Daarbij zagen zij de inzet van AI als kans. De geactualiseerde i-visie vormt niet alleen een visie op technologie, maar ook een sturingskader voor prioriteiten, investeringen, eigenaarschap en samenhang binnen de informatievoorziening. 
In 2027 wil IMPC verregaande automatiseringen doorvoeren in het post-proces (DIV)- en processen verder automatiseren met AI en Robotisering. De ambitie is om dit zo veel mogelijk vanuit het huidige applicatielandschap te bekostigen.
Verder is er de ambitie om een uniforme werkwijze te creëren rondom functioneel beheer en te werken aan de digitale vaardigheden van alle medewerkers. 

Belastingen en financieringssystematiek
Het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) blijven in gesprek over de gemeentelijke financieringssystematiek en de financiële verhoudingen tussen Rijk en gemeenten. Hoewel de discussie over de verruiming van het gemeentelijk belastinggebied nog steeds onderdeel uitmaakt van deze gesprekken, zijn voor gemeenten op dit moment nog geen concrete wijzigingen vastgesteld die directe gevolgen hebben voor de begroting van 2027.
Uitgangspunt blijft dat een evenwichtige verhouding bestaat tussen bestuurlijke verantwoordelijkheid, financiële ruimte en lokale belastingheffing. Daarbij geldt dat eventuele aanpassingen niet mogen leiden tot een onevenredige verhoging van de totale lasten voor inwoners en ondernemers. De gemeente Staphorst volgt de ontwikkelingen nauwgezet en beoordeelt eventuele gevolgen voor het lokale belastingbeleid zodra hierover meer duidelijkheid ontstaat. 

Kleine belastingen
De landelijke discussie over de toekomst van diverse kleine gemeentelijke belastingen, zoals de hondenbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting, maakt onderdeel uit van bredere gesprekken over de gemeentelijke belastingmix. Voor de gemeente Staphorst hebben deze ontwikkelingen op dit moment geen directe financiële gevolgen. Eventuele toekomstige wijzigingen worden betrokken bij de afwegingen rond het lokale belastingbeleid. 

Omgevingswet
De Omgevingswet is sinds 1 januari 2024 van kracht. De gemeente blijft werken aan de verdere optimalisatie van processen, dienstverlening en kostentoerekening binnen het nieuwe wettelijke stelsel. De legesverordening is hierop afgestemd. Er is meer inzicht verkregen in de werkelijke kosten en opbrengsten van vergunningverlening en aanverwante diensten, waardoor de kostendekkendheid beter kan worden gemonitord en waar nodig bijgesteld. 

Digitale dienstverlening en Mijn Staphorst
De gemeente investeert continu in de verbetering van haar digitale dienstverlening. Via het platform Mijn Staphorst kunnen inwoners en ondernemers steeds meer zaken digitaal regelen en volgen. Binnen het belastingdomein zijn aanslagen, beschikkingen, betalingen en openstaande saldi digitaal inzichtelijk voor inwoners. Momenteel wordt onderzocht welke aanvullende diensten via het portaal kunnen worden aangeboden. 

Digitalisering producten burgerzaken 
Het is voor inwoners mogelijk om diverse zaken via de gemeentelijke website te regelen. Voorbeelden hiervan zijn: verhuizingen, uittreksels BRP, stempassen, geboorteaangiftes, aangiftes van overlijden, verklaringen omtrent gedrag, inname vermissing reisdocumenten, afschriften Burgerlijke Stand, emigratie, wijziging naamgebruik, aanvragen huwelijken/geregistreerd partnerschap, verzoeken verstrekkingsbeperkingen, en aanvragen verlengen rijbewijs. Het moet mogelijk blijven aanvragen aan het gemeenteloket te doen. ? 
Digitalisering betekent dat diensten 24/7 aangevraagd kunnen worden en ook een verandering in de werkprocessen. De menselijke factor blijft nodig. Het klantcontact verandert, maar de complexiteit neemt toe. 

Landelijke Aanpak Adreskwaliteit 
Alle overheidsinstanties gebruiken de Basisregistratie Personen (BRP); van de GGD en het Sociaal Loket tot de Belastingdienst. Een correcte registratie van adressen van inwoners is voor de taken van deze instanties erg belangrijk, maar ook voor personen zelf. Om die reden is Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) in het leven is geroepen en verplicht sinds mei 2023. Staphorst is sinds begin 2023 aangesloten. Bij vermoedelijke onjuistheden vindt er onderzoek plaats zoals een huisbezoek afleggen om te controleren of geselecteerde adressen en bewoners in overeenstemming zijn met de BRP. Hiertoe worden door het Ministerie van BZK-adressen in onze gemeente geselecteerd. LAA wordt uitgevoerd in samenwerking met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en een aantal uitvoeringsorganisaties. De uitvoeringsorganisaties zijn instanties die wettelijke taken van de overheid uitvoeren. In Staphorst zijn sinds de aansluiting enkele meldingen gekomen waarop wij actie hebben moeten ondernemen. Daarnaast vinden er regelmatig adresonderzoeken plaats door o.a. ineens vertrekkende Oekraïners.? 

Reisdocumentenpiek 
Bijna tien jaar geleden werd de geldigheidsduur voor paspoorten en identiteitskaarten verlengd van vijf naar tien jaar. In 2014 ging deze nieuwe regel van kracht waardoor volwassenen die tussen 2014 en 2018 een reisdocument hebben aangevraagd vanaf 2024 weer een nieuwe ID-kaart of paspoort mogen aanvragen. In de periode 2024 -2029 is sprake van een piek aan aanvragen naar aanleiding van de huidige reisdocumentendip (2019-2023). 

Verbeteren Reisdocumentenstelsel 
De komende jaren wordt landelijk gewerkt aan een toekomstbestendig stelsel van paspoorten en identiteitskaarten. In het programma Verbeteren Reisdocumentenstelsel (VRS) wordt het stelsel geleidelijk aangepakt. Het doel is: de kwaliteit, fraudebestendigheid en betrouwbaarheid van het stelsel naar een hoger niveau tillen. 

Verkiezingen 
Op 17 maart 2027 vinden er Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen plaats.  

Digitale dienstverlening Burgerzaken
De gemeente Staphorst blijft investeren in de verdere digitalisering van de dienstverlening aan inwoners en ondernemers. Een groot aantal producten van Burgerzaken kan inmiddels digitaal worden aangevraagd via de gemeentelijke website. Het gaat onder andere om verhuizingen, uittreksels uit de Basisregistratie Personen (BRP), geboorte- en overlijdensaangiften, verklaringen omtrent gedrag, afschriften van de Burgerlijke Stand, emigraties, wijzigingen van naamgebruik, aanvragen voor huwelijken en geregistreerd partnerschappen en diverse aanvragen op het gebied van reisdocumenten en rijbewijzen. Digitalisering maakt het mogelijk om gemeentelijke diensten 24 uur per dag en 7 dagen per week beschikbaar te stellen. Tegelijkertijd blijft persoonlijk contact aan het gemeenteloket belangrijk voor inwoners die behoefte hebben aan ondersteuning of te maken hebben met complexe vragen en aanvragen. Door de verdere digitalisering veranderen werkprocessen en verschuift de aandacht steeds meer naar advies, begeleiding en specialistische dienstverlening.  

Extra werkzaamheden als gevolg van vluchtelingenopvang
De opvang van Oekraïense ontheemden en andere vluchtelingen brengt extra werkzaamheden met zich mee voor Burgerzaken. Hierbij gaat het onder andere om inschrijving in de Basisregistratie Personen, mutatieverwerking, adresonderzoeken en het verstrekken van informatie aan inwoners en ketenpartners. Zolang sprake is van opvang en huisvesting van vluchtelingen blijft deze taak onderdeel uitmaken van de reguliere werkzaamheden van Burgerzaken. De gemeente streeft hierbij naar een zorgvuldige registratie en dienstverlening, zodat betrokkenen tijdig toegang krijgen tot voorzieningen en overheidsdiensten.
Arbeidsmigranten zijn zich na 4 maanden verplicht in te schrijven. RvIG heeft in meerdere talen gecommuniceerd richting niet-ingezetenen over in- en uitschrijving. Vanaf 1 januari 2027 geldt er een zorgplicht voor uitleners. Hierdoor worden zij verantwoordelijk voor het bevorderen van een correcte registratie (d.m.v. bijvoorbeeld juiste informatie) en de controle hierop. Zij moeten na een bepaalde periode controleren of de werknemer zich daadwerkelijk als ingezetene heeft ingeschreven. Mogelijk wordt hier later nog een meldplicht aan toegevoegd op het moment dat een werknemer hier niet aan heeft voldaan. De zorgplicht zal medio 2029 gehandhaafd worden. Deze ontwikkeling betekent ook een toename aan werkzaamheden voor de gemeente/burgerzaken.

Bestuurders, management, vakafdelingen, samenwerkingspartners, inwoners, crisis- en veiligheidspartners en de media doen in toenemende mate een beroep op communicatieadvies, ondersteuning en uitvoering. De maatschappelijke opgaven waarvoor de gemeente Staphorst staat vragen om tijdige, duidelijke en transparante communicatie, met aandacht voor participatie, verwachtingenmanagement en het versterken van het vertrouwen in de overheid. 

Om effectief te kunnen communiceren is een duidelijke communicatiestrategie noodzakelijk. Zonder heldere prioritering en afstemming bestaat het risico dat de beschikbare capaciteit vooral wordt ingezet op actuele ontwikkelingen en ad-hocverzoeken. Door communicatie vroegtijdig te betrekken bij beleidsvorming, projecten en veranderopgaven kan de beschikbare capaciteit gerichter worden ingezet en wordt de toegevoegde waarde van communicatie vergroot. 

In 2027 ligt de focus op het ondersteunen van bestuurlijke en maatschappelijke opgaven, het verder ontwikkelen van inwonergerichte communicatie, het optimaal benutten van digitale communicatiekanalen en het versterken van de communicatieve vaardigheden binnen de organisatie. Door te sturen op prioriteiten en strategische inzet van communicatie wordt bijgedragen aan een betere dienstverlening, grotere betrokkenheid van inwoners en een effectieve uitvoering van gemeentelijke ambities. 

De juridische functie ondersteunt het bestuur, management en de organisatie bij juridische vraagstukken, bezwaar- en beroepsprocedures, klachtenafhandeling, Woo-verzoeken en de toepassing van wet- en regelgeving. Door de toenemende complexiteit van wetgeving, de groei van de organisatie en de maatschappelijke verwachtingen rondom zorgvuldige besluitvorming blijft juridische ondersteuning een belangrijke randvoorwaarde voor een betrouwbare overheid. 

De beschikbare capaciteit wordt primair ingezet voor de uitvoering van wettelijke taken, juridische advisering en de ondersteuning van de organisatie. Daarbij ligt de focus op een tijdige en zorgvuldige behandeling van bezwaren, klachten en Woo-verzoeken, evenals het bieden van juridisch advies aan bestuur en organisatie. 

Tegelijkertijd wordt de samenwerking met een buurgemeente verder versterkt. Voor deze gemeente verzorgt Staphorst het beheer van de Wet open overheid (Woo), de afhandeling van klachten en bezwaren en juridische advisering. Deze samenwerking maakt een efficiënte inzet van specialistische kennis mogelijk, vermindert organisatorische kwetsbaarheid en draagt bij aan de kwaliteit en continuïteit van de juridische dienstverlening. De positieve ervaringen vormen een basis om ook in de toekomstmogelijkheden voor regionale samenwerking en kennisdeling te benutten. 

Door de combinatie van hoogwaardige juridische ondersteuning en intensivering van regionale samenwerking blijft de juridische functie bijdragen aan een professionele, betrouwbare en toekomstbestendige gemeentelijke organisatie.