Paragraaf 1 - Weerstandsvermogen en risicomanagement

Weerstandscapaciteit toelichting

AD 1) Algemene reserve
De stand van de algemene reserve is aan het begin en het eind van het jaar € 3,5 miljoen. Dit is conform het vastgestelde beleid zoals vastgesteld in de nota reserves en voorzieningen: per inwoner € 200.

AD 2) Reserve zonder bestemming
De reserve zonder bestemming heeft aan het einde van 2027 een saldo van € 2.563.000 (zie tabel 1).

AD 3) Reserve grondexploitatie
De reserve grondexploitatie heeft naar verwachting eind 2027 een saldo van € 6.458.000 (zie tabel 1).

AD 4 / 5) Post onvoorziene uitgaven
In het verleden is deze vastgesteld op € 2,- per inwoner. De afgelopen jaren is de post onvoorzien niet tot nauwelijks gebruikt, resulterend in een voordeel op de post onvoorzien in de afgelopen jaarrekeningen. Derhalve is de post onvoorzien vanaf de begroting 2023 structureel op € 0 gezet.

AD 6) Onbenutte belastingcapaciteit
Gemeente Staphorst kan haar belastingen verhogen en heffingen kostendekkend maken om financiële tegenvallers op te vangen. Het verschil tussen de fictieve opbrengsten bij maximale heffings- en belastingtarieven en de begrote opbrengsten is de onbenutte belastingcapaciteit.

AD 7) Begrotingsruimte
De begroting 2027 sluit met een positief saldo van € 509.000. Dit saldo is meegenomen als toevoeging aan de reserve zonder bestemming in het jaar 2027.

AD 8) Bezuinigingen
Het begrotingssaldo 2027 is inclusief reeds genomen  besparingsmaatregelen.

De beschikbare weerstandscapaciteit is in de tabel hieronder berekend

Hieronder is weergegeven hoe de standen van de reserve zonder bestemming en de reserve grondexploitatie is berekend.

Belastingen
Bij de berekening van de normopbrengst van de OZB-opbrengsten is uitgegaan van het percentage van 0,1648. Dit betreft het percentage van de WOZ-waarde voor de toelating tot artikel 12 voor het jaar 2026, welke is vastgesteld bij de meicirculaire 2025. Er wordt nagedacht over een nieuwe berekeningssystematiek waardoor het tarief voor de toelating voor 2027 nog niet is gepubliceerd. Het gemiddeld OZB-tarief voor Staphorst voor het jaar 2027 bedraagt 0,1326. Voor de waardes is gebruik gemaakt van de geschatte totale woningwaardes op basis van de gemiddelde marktontwikkelingen. Voor de berekening van de onbenutte belastingcapaciteit van de begrafenisrechten en volkshuisvesting / RO procedures is gebruik gemaakt van de kostendekkendheid berekening, opgenomen in de paragraaf lokale heffingen.

Opgenomen risico’s met meeste impact volgens risicoprofiel
Onderstaand het overzicht, waarin de 10 grootste risico’s worden gepresenteerd met de meeste impact, mochten die zich voordoen. 

Signaleringsoverzicht

Kijkend naar bovenstaande kencijfers en de ontwikkeling ervan in de gemeente leidt dit tot onderstaand signaleringsoverzicht:

Aan het beleidsuitgangspunt dat alle kencijfers moeten voldoen aan het minst risicovolle profiel wordt voldaan. De kengetallen zijn voor de gemeente goed, met name de schuldquote en de solvabiliteit.

Toelichting:
De netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de mede overheid ten opzichte van de eigen middelen (negatief teken is geen schuld). Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Staphorst is één van de weinige gemeenten in Nederland die per saldo geen schuld heeft.

De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de medeoverheid in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe beter in staat om aan de financiële verplichtingen te voldoen. Van alle gemeenten heeft Staphorst één van de beste solvabiliteitsratio.

Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Deze waarde moet in de komende jaren worden terugverdiend bij de verkoop van de gronden.

Het kengetal structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente of provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Een begroting/rekening waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is meer flexibel dan een begroting/rekening waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn (een sluitende begroting met geen of een klein saldo op onvoorzien).

De belastingcapaciteit geeft een inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente of provincie zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De gemiddelde lastendruk per woning is in Staphorst lager dan het landelijk gemiddelde.