Programma 7 - Gezondheid en milieu

Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden:
“Het goed en beter isoleren van woningen en gebouwen is voor verduurzaming een eerste belangrijke en noodzakelijke stap. Daarin valt de eerste en forse winst te behalen.”

Wat willen we bereiken?
We willen dat in 2030 alle woningen in Staphorst – met uitzondering van de monumentale panden – voldoen aan de standaard voor woningisolatie.

Wat gaan we daarvoor doen?
Er wordt in 2022 een advies uitgebracht over de verschillende scenario’s voor regievoering door een gemeente op het isoleren van particuliere woningen. Onderdeel van dit advies is een gedegen risico-inventarisatie en een inschatting van proceskosten en benodigde capaciteit. Daarnaast gaan we experimenteren met de Gemeentelijke VerduurzamingsRegeling (de GVR). Ook verstrekken we energieadviezen en adviseren we inwoners via ons duurzaam bouwloket. Tot slot gaan we wijkgericht aan de slag om het energieverbruik terug te dringen en om voorbereidingen of maatregelen te treffen om aardgasvrij te kunnen wonen.

Resultaten in 2025
Het isolatieprogramma is in 2025 in samenwerking met een aantal stakeholders en een participatieproces met inwoners opgesteld en wordt in Q1 2026 ter besluitvorming aangeboden. Het isolatieprogramma geeft richting aan de opgave om de woningen in Staphorst op de nationale isolatiestandaard te krijgen in 2030.

Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden:
“We zien graag dat landelijke maatregelen om energiearmoede tegen te gaan, zo goed en efficiënt mogelijk worden benut.”

Wat willen we bereiken?
We willen bereiken dat optimaal gebruik wordt gemaakt van mogelijkheden die landelijke maatregelen bieden om energiearmoede tegen te gaan.

Wat gaan we daarvoor doen?
Momenteel wordt een bestuursopdracht en een projectplan uitgewerkt voor energiebesparende maatregelen voor huishoudens met een laag besteedbaar inkomen. Daarnaast is er invulling gegeven aan de Energietoeslagregeling van € 800,- voor huishoudens met een laag besteedbaar inkomen. Inwoners die vanuit de gemeente een uitkering ontvangen, hebben dit bedrag ambtshalve toegekend gekregen, dus zonder hiervoor een aanvraag in te hoeven dienen. Inwoners waarvan het inkomen bij de gemeente niet bekend is, kunnen nog tot het einde van dit jaar een aanvraag voor de energietoeslag indienen.

Resultaten in 2025
De energiecoach heeft inwoners voorzien van laagdrempelig advies om te kunnen besparen op de energierekening. Het team van energiecoaches is uitgebreid van één naar drie.

7.3 a Zonnepanelen op daken van gebouwen en niet op landbouwgrond

Wij werken aan een klimaatneutrale gemeente in 2050 en zetten ons vol in om dat te bereiken en werken de startnotitie ‘Grootschalige opwek’ uit. We willen zonnepanelen zoveel mogelijk op daken van gebouwen (ook gemeentelijke- en schoolgebouwen). Landbouwgrond willen we niet opofferen voor zonnevelden. Met zes windmolens in onze gemeente leveren we een passende bijdrage aan de opgave die hier ligt.

Wat willen we bereiken?
Met het vaststellen van de Regionale Energiestrategie (RES) West-Overijssel heeft de gemeenteraad ingestemd met de ambitie om 50 gigawattuur (GWh) aan zon op daken in Staphorst te realiseren in 2030. Het is daarbij de wens om landbouwgrond te vrijwaren van grootschalige opwek door zonneparken.

Wat gaan we daarvoor doen?
Er is een projectleider aangesteld om samen met het bedrijfsleven te zoeken naar een werkwijze waarbij de ambitie (50 GWh zon op daken in 2030) gerealiseerd wordt. Daarnaast wordt gewerkt aan de totstandkoming van een (beleids)kader Grootschalige Opwek. Hierin kan beleidsmatig vastgelegd worden dat zon op landbouwgrond wordt uitgesloten.

Resultaten in 2025
Doordat zon op daken constructief niet mogelijk bleek is een energie-HUB opgericht om de doelen te halen. In 2025 is gewerkt aan een groepscontract. Door gezamenlijk afspraken te maken over capaciteit, flexibiliteit en slim gebruik van het net werken we aan een toekomstbestendig bedrijventerrein. Daarvoor overleggen we intensief met de energie-HUB en Enexis. Door deze inspanning is er geen gebruik gemaakt van landbouwgrond voor zonnevelden.

7.3b Zonnepanelen op daken van gemeentelijke gebouwen

Wat willen we bereiken?
Met het vaststellen van de Regionale Energiestrategie (RES) West-Overijssel heeft de gemeenteraad ingestemd met de ambitie om 50 gigawattuur (GWh) aan zon op daken in Staphorst te realiseren in 2030. Het is daarbij de wens om landbouwgrond te vrijwaren van grootschalige opwek door zonneparken.

Wat gaan we daarvoor doen?
Er is een projectleider aangesteld om samen met het bedrijfsleven te zoeken naar een werkwijze waarbij de ambitie (50 GWh zon op daken in 2030) gerealiseerd wordt. Daarnaast wordt gewerkt aan de totstandkoming van een (beleids)kader Grootschalige Opwek. Hierin kan beleidsmatig vastgelegd worden dat zon op landbouwgrond wordt uitgesloten.

Resultaten in 2025
De plaatsing van de zonnepanelen op de sporthal en de gymzaal aan de van der Walstraat is uitgevoerd. Voor de gemeentewerf is de investering in zonnepanelen uitgesteld in afwachting van het locatieonderzoek

7.3c Opwek via wind (Nieuw)

Wat willen we bereiken?
We participeren in de RES West-Overijssel die ultimo 2025 overgaat in de Agenda Energietransitie West Overijssel. Ook hebben we positie in de Energy Board die de gehele provincie als werkingsgebied heeft.

Resultaten in 2025
De provincie heeft, conform de programmeringsafspraken, in 2025 een gebied voor windenergie opgesteld. Wij Duurzaam Staphorst heeft daaruit de mogelijkheid tot het plaatsen van windturbines. Volgens hun aanvraag willen zij twee windturbines plaatsen. Dit is voldoende om voor Staphorst aan de programmeerafspraken te voldoen. 

Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden:
“Initiatieven voor groen gas of andere hernieuwbare gassen zoals biogas en waterstof worden door ons ondersteund.”

Wat willen we bereiken?
We streven ernaar dat in 2030 uitsluitend duurzame gassen op het netwerk ingevoed worden. We staan open voor initiatieven op gebied van technische aanpassingen en die ervoor zorgen dat er meer groen gas, andere hernieuwbare gassen of waterstof als energiebron, worden gebruikt. Dit draagt bij aan een oplossing voor het stikstof- en klimaatprobleem binnen de energietransitie.

Wat gaan we daarvoor doen?
We hebben afspraken met de netbeheerder gemaakt voor wat betreft het streven dat in 2030 uitsluitend duurzame gassen op het netwerk ingevoed worden.

We stimuleren en faciliteren dat het totale potentieel voor mestvergisting in Staphorst gerealiseerd wordt. Hiervoor is een project opgestart. Eind 2022 behandelen we een eindrapportage met een overzicht van agrarische bedrijven met belangstelling en intentie voor deelname in een lokale biogashub, waarbij ook voorwaarden voor vervolgacties in beeld worden gebracht. Door het geproduceerde biogas van meerdere agrarische bedrijven gezamenlijk te verwaarden, wordt een efficiënt, rendabel en duurzaam systeem gecreëerd. We willen ook planologische obstakels voor realisatie van monomestvergisters op boerderijschaal beperken.

Resultaten in 2025
Op dit moment faciliteert de gemeente met name via het vergunningentraject. De initiatiefnemers van de monovergisters IJhorst hebben een vergunningaanvraag ingediend. Na een bezwarenprocedure loopt er nu een beroepsprocedure. Tot het moment dat de rechter uitspraak doet is onduidelijk of en wanneer de monovergisters gerealiseerd kunnen worden.

Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden:
“We ondersteunen en faciliteren initiatieven om zwerfafval tegen te gaan.”

Wat willen we bereiken?
Door initiatieven te faciliteren en te ondersteunen is er geen of minder zwerfafval.

Wat gaan we daarvoor doen?
We zetten het faciliteren van bestaande acties, zoals de Week van Mooi Schoon en de Jan Vos dag, voort. Daarnaast willen we samen met lokale ambassadeurs, zoals @zwerfafval.staphorst, werken aan een intensivering van acties die inwoners ondersteunen en motiveren om minder afval weg te gooien en meer afval op te ruimen. Specifiek aandachtspunt is blikjes in bermen, omdat we het bermmaaisel willen verwerken tot bodemverbeteraar.

Resultaten in 2025
De zwerfafvalsubsidie liep af en is geëvalueerd. Voorgenomen is om de subsidie voort te zetten in dezelfde vorm.

Actualisatie collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden:

We ondersteunen de verbetering van het energienetwerk

Wat willen we bereiken?

Het elektriciteitsnetwerk in heel Nederland moet versterkt worden om de netcongestie op te lossen én het elektriciteitsnet klaar te maken voor de toekomst. Omdat het elektriciteitsgebruik in ons land snel stijgt door de energietransitie én omdat we steeds meer duurzame energie opwekken via bijvoorbeeld wind- en zonneparken.  Ook in Staphorst speelt deze problematiek en we willen bijdragen aan een oplossing van dit landelijke probleem.

Wat gaan we daarvoor doen? 
a.    DON WEST
TenneT is netbeheerder voor hoogspanning en werkt tussen 2023 en 2029, samen met de regionale netbeheerders, aan versterking van het (hoogspanning) elektriciteitsnetwerk in Noordwest-Overijssel en Zuidwest-Drenthe. Onderdeel hiervan is een nieuwe ondergrondse kabelverbinding tussen Meppel-Noord en Zwolle. Dit doorkruist de gemeente Staphorst. Via een PIP wordt dit mogelijk gemaakt. 
b.    Enexis
Enexis is netbeheerder voor de midden- en laagspanning. Ook hiervoor moet het elektriciteitsnetwerk worden versterkt. Om stroomuitval in de gemeente Staphorst te voorkomen, komen er meer elektriciteitskabels  en midden- en laagspanningstations (elektriciteitshuisjes of transformatorhuisjes). 

Resultaten in 2025
De gemeente werkt in de buurtaanpak samen met Enexis om de verzwaring van het laagspanningsnet te versnellen. Hiervoor hebben de gemeente en Enexis een intentieovereenkomst gesloten, die in 2026 wordt uitgewerkt in een nadere overeenkomst. Ondertussen is Enexis op verschillende locaties al gestart met de verzwaring van het laagspanningsnet.
De belangrijkste knelpunten op het elektriciteitsnet bevinden zich momenteel echter op hoogspanningsniveau. In 2026 wordt een besluit genomen over het voorkeurstracé voor DonWEST, een essentiële schakel in de verzwaring van het deelnet Zwolle West. Daarnaast heeft TenneT recent nieuwe knelpunten in het deelnet geïdentificeerd.

Actualisatie collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden:

Wat willen we bereiken?
De gemeente Staphorst kiest ervoor om met gerichte en pragmatische stappen over te gaan op hernieuwbare warmtebronnen aan de hand van natuurlijke momenten. 

Wat gaan we daarvoor doen?
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat Nederland in 2050 van het aardgas af is. De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) geeft gemeenten de bevoegdheden die nodig zijn om hierin de regie te nemen. De Wgiw treedt gefaseerd in werking. Wij verwachten dat de Wet op 1 januari 2026 volledig in werking zal treden. Het warmteprogramma is – conform WgiW – een verplicht programma onder de omgevingswet. Het is de opvolger van de Transitievisie Warmte (vastgesteld in 2022).
De gemeente Staphorst is in 2025 gestart met een technisch-economische analyse naar kansrijke alternatieven voor aardgas. Dit vormt de technische bouwsteen van het warmteprogramma.

Resultaten in 2025
In 2025 heeft de gemeente Staphorst in samenwerking met verschillende stakeholders een technisch- economische analyse gedaan naar kansrijke alternatieven voor aardgas. De uitkomsten zijn gepresenteerd aan de raadswerkgroep en vormen de technische bouwsteen voor het Warmteprogramma (vaststelling is beoogd voor eind 2026).