Programma 6 - Sociaal domein

Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden:
“Op 15 februari 2022 is het integrale beleidsplan ‘Iedereen doet mee’ vastgesteld. We willen uitvoering geven aan de ambities in het beleidsplan, ingedeeld naar de vier pijlers ‘opgroeien en ontwikkelen’, ‘meedoen’, ‘samenleven’ en ‘gezondheid’.”

Opgroeien en ontwikkelen
“We willen graag dat iedereen tussen de -9 maanden en 27 jaar in Staphorst gezond, veilig en kansrijk opgroeit (pijler 1). Dit betekent dat:

• er ruimte is om eigenheid te laten zien, vaardigheden te leren om weerbaar te zijn en dat vroegtijdig preventieve hulp wordt geboden als dat nodig is;
• we voor de opgave staan om huiselijk geweld te voorkomen, terug te dringen en te stoppen. Juist in de privéomgeving moet iedereen zich veilig voelen en veilig zijn. Om veilig op te kunnen groeien is stabiele thuissituatie een belangrijke voorwaarde;
• een goed voorschools aanbod, dat voor iedereen toegankelijk is, is noodzakelijk om alle kinderen een gelijke start op de basisschool te kunnen geven. Voor een kansrijke toekomst in onze maatschappij is het belangrijk om toegerust te zijn op de arbeidsmarkt van nu en in de toekomst.”

Wat willen we bereiken?
We zetten ons in om de maatschappelijke resultaten zoals die in het beleidsplan zijn beschreven, te behalen. Voor de pijler Opgroeien en ontwikkelen betekent dit dat we op drie thema’s actief zijn: Gezond opgroeien, Veilig opgroeien en Kansrijk opgroeien.

Meedoen
“We onderschrijven het belang dat inwoners, op een wijze die bij hen past, kunnen meedoen in de samenleving in Staphorst (pijler 2). Dit betekent dat:

• participatie van belang is om te voorkomen dat onvoldoende financiële mogelijkheden meedoen belemmert. Vroegsignalering moet ervoor zorgen dat inwoners eerder ondersteuning geboden kan worden om te voorkomen dat schulden verder oplopen. Meegaan in veranderingen in de arbeidsmarkt is ook belangrijk. Vrijwilligerswerk is ook een manier om mee te doen in de samenleving en daarom waardevol;
• we prioriteit geven aan vraag- en handelingsverlegenheid (durf te vragen) uit oogpunt van preventie en vroegsignalering;
• het belangrijk is dat inwoners die te maken hebben met onbegrip en uitsluiting gerespecteerd worden en meedoen in onze samenleving (inclusie).”

Wat willen we bereiken?
We zetten ons in om de maatschappelijke resultaten zoals die in het beleidsplan zijn beschreven te behalen. Voor de pijler Meedoen betekent dit dat we op drie thema’s actief zijn: Participatie, Durf te vragen en Inclusie. Zie verder hiervoor bij ‘Opgroeien en ontwikkelen’.

Samenleven
“We zetten ons ervoor in dat inwoners naar elkaar om kijken, invulling geven aan hun verantwoordelijkheden en zijn betrokken bij hun omgeving (pijler 3). Dit betekent dat:

• mantelzorg belangrijk is voor het kunnen meedoen in de samenleving. Mantelzorg is zorg die mensen vrijwillig en onbetaald verlenen aan mensen met een fysieke, verstandelijke en/of psychische beperking, binnen hun familie, huishouden of sociale netwerk. We kijken naar elkaar om, maar de druk op mantelzorg is groot;
• we vinden het waardevol dat veel inwoners zich (vrijwillig) inzetten voor de eigen leefomgeving. Dat willen we behouden en onze waardering willen we laten blijken. We willen afstand tussen de inwoner en de gemeente verkleinen door ruimte te geven aan burgerparticipatie, waarin verbeteringen mogelijk zijn.”

Wat willen we bereiken?
We zetten ons in om de maatschappelijke resultaten zoals die in het beleidsplan zijn beschreven te behalen. Voor de pijler Samenleven betekent dit dat we op twee thema’s actief zijn: Mantelzorg en Voor elkaar, met elkaar. Zie verder hiervoor bij ‘Opgroeien en ontwikkelen’.

Gezondheid
“We zien graag dat inwoners hun leven als gezond ervaren vanuit het gedachtegoed ‘positieve gezondheid’. Dit betekent dat:

• het er niet om gaat wat iemand niet meer kan, maar juist om wat iemand wel kan, belangrijk vindt en eventueel wil veranderen. Vanuit die positieve gedachte werken wij ook met onze partners samen;
• er ook aandacht moet zijn voor mentaal welzijn. Onderdeel daarvan is aandacht voor suïcide preventie. Ook hebben we oog voor vereenzaming, waar blijvende inzet nodig is;
• ingezet wordt op een gezonde leefomgeving, die als prettig wordt ervaren, die uitnodigt tot gezond gedrag en waar de druk op de gezondheidzorg zo laag mogelijk is. In een gezonde leefomgeving is het ook van belang dat drempels voor personen met een beperking zo veel mogelijk worden weggenomen, zodat zij volledig kunnen deelnemen aan de samenleving.”

Wat willen we bereiken?
We zetten ons in om de maatschappelijke resultaten zoals die in het beleidsplan zijn beschreven te behalen. Voor de pijler Gezondheid betekent dit dat we op drie thema’s actief zijn: Gezonde leefstijl, Psychische gezondheid en Gezonde leefomgeving. Zie verder hiervoor bij ‘Opgroeien en ontwikkelen’.

Wat gaan we daarvoor doen?
We maken concrete afspraken (via de subsidiebeschikking en/of de subsidie-overeenkomst) met organisaties over het realiseren, monitoren (onder andere gesprekstafels en accountgesprekken) en evalueren van indicatoren. Hiervoor zijn we met de ketenpartners in het voorliggende veld in gesprek. Door middel van het nieuw vormgegeven subsidieproces kunnen we scherper sturen op de maatschappelijke resultaten. Dit doen we zowel vooraf, door antwoord te geven op de vragen: Wat zijn de acties die onder de indicatoren hangen? Wat gaan de partijen daadwerkelijk doen? Welke resultaten willen ze daarmee behalen?, als achteraf door antwoord te geven op de vragen: Wat heeft hieraan bijgedragen? Wat doen we niet meer? Wat moet ontwikkeld worden?. We zitten in de startfase van deze vorm van samenwerken.

Resultaten in 2025
In 2025 is verder gewerkt aan de uitvoering van het integraal beleidsplan Iedereen doet mee. De aanpak Gezond Meedoen Staphorst is verder versterkt als de centrale paraplu voor de uitvoering van het IZA en GALA. Een belangrijke stap hierin was het opstellen van het addendum op het beleidsplan, dat in 2025 door de raad is vastgesteld. Met dit addendum zijn de verbindingen met landelijke opgaven – zoals het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, de Hervormingsagenda Jeugd, het IZA en GALA, scherper aangebracht en beter in beeld gebracht. Hiermee is een actueel en samenhangend kader neergezet voor de verdere uitvoering in de komende jaren.

Gezondheid
In 2025 is binnen de pijler Gezondheid verder gewerkt aan het stimuleren van een gezonde leefstijl voor inwoners van Staphorst. De inzet was gericht op bewegen, ontmoeten en bewustwording, dichtbij huis en in samenwerking met partners uit sport, welzijn, zorg en cultuur. Daarbij is voortgebouwd op de activiteiten die in 2024 zijn gestart en is gewerkt aan meer samenhang in het aanbod. Daarnaast is de zichtbaarheid van het aanbod verbeterd.
Met de inzet in 2025 is gezondheid steeds meer dichtbij en samen georganiseerd.

Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden:
“We streven naar een andere samenwerking met Reestmond, waarbij een inkooprelatie wordt aangegaan in plaats van een gemeenschappelijke regeling. Het welzijn van de doelgroep staat hierbij voorop en goed overleg is het uitgangspunt.”

Wat willen we bereiken?
We blijven gebruik maken van de diensten van Reestmond, maar zijn geen mede-eigenaar of medebestuurder. De bestuurlijke bemoeienis verdwijnt daarmee. De ambtelijke bemoeienis zal veranderen van een adviserende rol naar een meer juridische rol (inkoop, contract en contractbeheer). Bij dat wat wij voor ogen hebben ten aanzien van de rechtsvorm van Reestmond, staat het welzijn en belang van de doelgroep voorop.

Wat gaan we daarvoor doen?
Het heeft onze voorkeur Reestmond een andere rechtsvorm te geven en de gemeenschappelijke regeling te beëindigen. Daar moeten zowel het bestuur van Reestmond als de gemeenteraden van Meppel, Westerveld en Staphorst mee instemmen. Ons streven wordt ingebracht in het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur van Reestmond.

Resultaten in 2025
Reestmond bevindt zich in een stabiele organisatorische en financiële positie.
In de afgelopen periode, en ook in de komende tijd, wordt onderzoek verricht naar het vergroten van de flexibiliteit van het bedrijfspand, die aansluit bij de maatschappelijke opdracht van Reestmond en haar positie binnen de regionale arbeidsmarkt, en naar de verdere verduurzaming en modernisering van het gebouw. Een bestemmingsreserve wordt opgenomen in de jaarrekening 2025 van Reestmond. 
In de komende periode bereidt Reestmond de interne uitvoeringsplannen voor met betrekking tot de impulsgelden 2025–2026. In 2026 legt het college een advies aan de gemeenteraad voor over de voorgenomen inzet van deze middelen.

Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden:
“Deelname aan maatschappelijke activiteiten, door jong en oud en in welke vorm dan ook, juichen we toe. Wij stimuleren dat jongeren en ouderen bij elkaar komen en elkaar versterken.”

Wat willen we bereiken?
Doelstelling van de ambities in het integrale beleidsplan ‘Iedereen doet mee’ is gericht op het mee kunnen doen van inwoners in de samenleving. Maatschappelijke activiteiten kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de doelstellingen in het sociaal domein. Dit zouden niet alleen activiteiten moeten zijn die voor speciale doelgroepen zijn, zoals jongeren of ouderen, maar ook voor jongeren én ouderen. We willen ook dat jong en oud elkaar ontmoet.

Wat gaan we daarvoor doen?
We zullen maatschappelijke activiteiten stimuleren die de verbinding tussen jong en oud kunnen versterken. De intensievere samenwerking tussen Stichting Welzijn Staphorst en SAAM-Welzijn draagt hieraan bij. Het personeel van beide organisaties wordt bij elkaar gehuisvest waardoor er intensiever contact ontstaat. Ook de directeur en de coördinator zijn voor beide organisaties werkzaam. Dit leidt tot betere samenwerking, afstemming en verbinding met het oog op de te organiseren activiteiten. Een voorbeeld is de verbreding van de doelgroep met betrekking tot het project inloop en ontmoeten (voorheen Het Klaverblad). Ingezet wordt nu op oud én jong, waarbij activiteiten niet naast elkaar maar gezamenlijk georganiseerd worden. Afspraken hierover worden vastgelegd in de subsidieovereenkomsten.

Wanneer gaan we dat doen?
Dit is al in gang gezet en hier wordt de komende jaren extra op gestuurd.

Resultaten in 2025
Het stimuleren van activiteiten waar jong en oud elkaar ontmoeten, komt vooral vanuit het jongeren- en welzijnswerk. In 2025 zijn SWS en het jongerenwerk omgevormd tot de nieuwe welzijnsstichting BIND. Ook de buurtsportcoaches en de cultuurcoach maken nu onderdeel uit van deze stichting. Hiermee ontstaat een organisatie die gericht werkt aan het versterken en door ontwikkelen van het aanbod voor ontmoeting, sport, cultuur en welzijn.
Daarnaast is Staphorst in 2025 een samenwerking aangegaan met Sam& Overijssel, een stap die door de raad is goedgekeurd. Sam& is een landelijk samenwerkingsverband dat kinderen ondersteunt die opgroeien in gezinnen met weinig financiële middelen, onder meer via vergoedingen voor sport-, school- en culturele activiteiten. Door de aansluiting bij Sam& kunnen inwoners met een laag inkomen vanaf 1 januari 2026 op een laagdrempelige manier ondersteuning aanvragen voor deze voorzieningen. Hiermee wordt het meedoen van kinderen en jongeren verder gestimuleerd en toegankelijker gemaakt.

Resultaten in 2025
In het laatste kwartaal 2025 zijn we gestart met een onderzoek vanuit Samenleving en Fysieke leefomgeving naar het inventariseren en in kaart brengen van de totale vraag naar accommodaties/locaties van partijen uit het voorliggende veld en het aanbod van maatschappelijk vastgoed dat mogelijk geschikt is voor maatschappelijke functies. We brengen tevens de mogelijkheden van medegebruik bij bestaande voorzieningen in kaart. Het kan een win-win situatie zijn door de betere bezetting en andere vormen van ontmoeting.

Met name “de diversiteit in de vraag” maakte dat we het onderzoek hebben onderverdeeld in een drietal fases. Er zijn namelijk partijen met een acute vraag, maar er zijn ook gedachten om vanuit de Omgevingsvisie en het Volkshuisvestingsprogramma kaders/referentienormen te gaan stellen. Deze kaders/normen hebben als doel om bij toekomstige bouw en groei van het aantal inwoners een bepaalde normering met betrekking tot sociale infrastructuur te kunnen hanteren.

Bij de verdere uitwerking maken we onderscheid tussen acute vraag (huisvesting binnen één á twee jaar), middellange (tot 5 jaar) en lange termijn (10 jaar). Vooralsnog richten wij ons op de inventarisatie van de huidige stand van zaken, gericht op de acute vraag. Waarbij het van belang is dat bestaand vastgoed sneller beschikbaar is. Met betrekking tot de middellange en lange termijn volgen te zijner tijd nadere voorstellen; dit dient eerst verder uitgekristalliseerd en besproken te worden.

Resultaten in 2025
In 2025 heeft de gemeente Staphorst uitvoering gegeven aan haar verantwoordelijkheid voor de opvang van vluchtelingen. De opgaven rondom opvang van Oekraïense ontheemden, huisvesting van statushouders en opvang van asielzoekers zijn in samenhang opgepakt. 

De nota ‘Perspectief op opvang Vluchtelingen’ is in september 2024 door de raad vastgesteld en vormde in 2025 het beleidskader voor de uitvoering. De opvang van Oekraïense ontheemden is in 2025 voortgezet binnen de bestaande gemeentelijke opvangstructuur. Voor de huisvesting van statushouders is ook in 2025 gebruikgemaakt van de tussenvoorziening aan de Rijksweg 12. Hiermee is de taakstelling ruimschoots gehaald.

In 2025 heeft een tweede verkenning plaatsgevonden naar de mogelijkheden voor een asielopvang achter het evenemententerrein De Tippe. Uit deze verkenning is gebleken dat de locatie te veel belemmeringen kent en dat de uitgangspunten van het COA en de gemeente onvoldoende op elkaar aansluiten. De raad heeft het college opdracht gegeven om eerst een financieel haalbare en uitvoerbare opvangvorm uit te werken die aansluit bij de gemeentelijke uitgangspunten, alvorens een nieuwe locatie te verkennen. Daar wordt momenteel uitvoering aan gegeven.