Paragraaf 6 - Grondbeleid

A | Inleiding op de paragraaf

Terug naar navigatie - Paragraaf 6 - Grondbeleid - A | Inleiding op de paragraaf

Algemeen
Deze paragraaf beschrijft de gemeentelijke visie op het grondbeleid en de wijze van uitvoering en de ontwikkelingen. In de jaarrekening wordt een actuele prognose van de te verwachten resultaten, de onderbouwing van de geraamde winstnemingen, de beleidsuitgangspunten en de bestaande risico’s binnen de grondexploitatie voor de omvang van de reserve opgenomen. Onder grondbeleid verstaan we het gehele instrumentarium dat de gemeente ter beschikking staat om de vastgestelde ruimtelijke, en deels ook economische doelstellingen te realiseren.

We beschrijven in onze huidige omgevingsvisie (3 maart jl. door de gemeenteraad vastgesteld) ons grondbeleid aan de hand van ons programma grondbeleid en kostenverhaal dat het college van B&W 4 november 2025 heeft vastgesteld (als een ‘flankerend beleidsprogramma’ in de geest van de omgevingswet).

B | In exploitatie zijnde gronden

Terug naar navigatie - Paragraaf 6 - Grondbeleid - B | In exploitatie zijnde gronden
Voor het totaal van in exploitatie zijnde complexen kunnen de volgende uitkomsten worden gegeven:
Bedragen x €1.000 2025 2024 2023 2022 2021
Boekwaarde 01-01 -1.216 1.200 1.219 -186  474
Vermeerderingen in het jaar 2.135 1.812 970 5.894 844
Nog te maken kosten 0 0 0 0 0
Winstneming 537 452 415 2.147 179
Verminderingen in het jaar -2.414 -4.680 -1.404 -6.636 -1682
Boekwaarde per 31-12 -957 -1.216 1.200 -186 474
Nog te maken kosten: (bedragen x €1.000)
Per complex 1-1-2026 1-1-2025 1-1-2024 1-1-2023 1-1-2022
B.p. Bullingerslag 0 1.277 1.755 1.870 1.893
B.p. Poeleweg IJhorst 211 -120 257 334 410
B.p. De Esch IV Gemeentelijk 225 225 230 230 1.641
B.p. Rouveen-Zuid 2.197 2.834 2.837 3.967
B.p. Esch 0 1.612 2.770
Totaal 4.245 6.986 5.079 6.401 3.944
Nog te ontvangen opbrengsten: (bedragen x €1.000)
Per complex 1-1-2026 1-1-2025 1-1-2024 1-1-2023 1-1-2022
B.p. Bullingerslag 0 0 0 322 2.141
B.p. Poeleweg IJhorst 108 -838 733 1.043 1.468
B.p. De Esch IV Gemeentelijk 0 0 0 402 3.566
B.p. Rouveen-Zuid 1.038 3.292 7.159 8.013
B.p. Esch 0 6.477 4.323
Totaal 7.623 6.777 7.892 9.780 7.175
Tussentijdse winstnemingen: (bedragen x €1.000)
Complex 2025 2024
B.p. Bullingerslag 538 440
B.p. Poeleweg IJhorst 0 60
B.p. De Esch IV Gemeentelijk -1 8
B.p. Rouveen-Zuid 0 -56
B.p. Esch 0 0 0
Totaal 537 452
Het geraamde eindresultaat:  (bedragen x €1.000)
1-1-2026 1-1-2025 1-1-2024 1-1-2023 1-1-2022
Het geraamde eindresultaat 3.378  1.008 1.613 2.160 3.416

C | Strategische gronden

Terug naar navigatie - Paragraaf 6 - Grondbeleid - C | Strategische gronden
De strategische gronden bestaan uit:
Rouveen-Zuid fase 2 1-1-2026 1-1-2025
 Aantal m² in eigendom zijnde gronden, die nog niet in exploitatie zijn 153.618 66.580
Boekwaarde van deze gronden 5.487 2.580
De gemiddelde boekwaarde per m² 28,00 25,81
Risico's | Reserve
Grondbeleid gaat gepaard met (grote) financiële kansen en risico’s. Als algemene risico’s in de grondexploitatie kunnen worden genoemd:
A. Conjunctuur- en renterisico's
Hierdoor kan vraag naar bouwgrond inzakken en renteverliezen ontstaan.
B. Verwerving
Het niet tijdig kunnen verwerven van gronden en het stijgen van aankoopprijzen.
C. Milieurisico's
De zogenaamde schone grond verklaring wordt niet afgegeven wegens aangetroffen milieuvervuiling, bijvoorbeeld bodem.
D. Planschadeclaims
Omwonenden die zich gedupeerd voelen kunnen op grond van afdeling 6.1 Wro om een schadevergoeding vragen bij de initiatiefnemer.
E. Gevolgen economische crisis
Stagnatie in de woningbouw en industrie en daardoor vertraging in de uitgifte van grond.

Herziene notitie grondexploitatie commissie BBV

Terug naar navigatie - Paragraaf 6 - Grondbeleid - D | Reserve voor grondexploitatie
Reserve voor grondexploitatie
In de nota reserves en voorzieningen 2021 is bepaald dat, gelet op het bedrijfsrisico, een reserve gebaseerd op ± 30 % van de boekwaarde van de nog niet in exploitatie genomen gronden als voldoende kan worden beschouwd:
Bedragen x €1.000 1-1-2026 1-1-2025 1-1-2024 1-1-2023
Reserve 6.534 5.997 6.939 6.429
Boekwaarde niet in exploitatie genomen gronden 5.487 2.580 2.962 2.845
Percentage van de boekwaarde 119% 232% 234% 226%
De stand van de reserve is ruim voldoende. Hiermee wordt voldaan aan de hierboven genoemde beleidsbepaling.

E | Ontwikkelingen en grondexploitaties

Terug naar navigatie - Paragraaf 6 - Grondbeleid - E | Ontwikkelingen en grondexploitaties

Grondexploitatie Bullingerslag (Oosterparallelweg)
Het bedrijventerrein Bullingerslag ligt ten oosten van Staphorst en aan de overzijde de Spoorlijn Zwolle-Leeuwarden. Het is een modern gemengd bedrijventerrein waar ook bedrijfswoningen zijn toegestaan. De laatste kavels zijn in 2024 verkocht en de laatste hand wordt gelegd aan het woonrijp maken. De grondexploitatie is afgesloten in 2025. In de resultaatbestemming wordt verzocht om een bedrag van € 1.850.000 te storten in een nieuwe reserve bovenwijkse voorzieningen voor het realiseren van een overweg over het spoor. Op dit moment is nog niet bekend of en in welke vorm deze overweg zal worden gerealiseerd. De gemeente is hierover al langere tijd in gesprek met de betrokken stakeholders (waaronder NS/Prorail). De grondexploitatie is afgesloten met een positief saldo van € 538.235.

De Esch 0
Het bestemmingsplan van het bedrijventerrein De Esch 0 is in 2024 samen met de bijbehorende grondexploitatie vastgesteld door de raad. Er is beroep ingesteld bij de Raad van State waar in mei 2026 uitspraak over kom. Inmiddels is voor zover mogelijk wel gestart met het bouwrijp maken. Binnen de mogelijkheden wordt in 2026 ook de procedure ten behoeve van de uitgifte gestart.

Facilitaire grondexploitatie De Esch IV 
Binnen de grondexploitatie De Esch IV (facilitair) is de gemeente de uitvoerende partij. Vanuit die rol is zij verantwoordelijk voor het bouw- en woonrijp maken van het plangebied. De kosten hiervan kan de gemeente verhalen op de betreffende grondeigenaren, waaronder de gemeente (zie De Esch IV gemeentelijk). Naar verwachting zal in de loop van 2026 het bouw- en woonrijp maken gereed zijn en zal het laatste deel van de exploitatiebijdrage worden gefactureerd aan de grondeigenaren.

Gemeentelijke grondexploitatie De Esch IV
Als grondeigenaar heeft de gemeente gronden (bouwrijpe bedrijfskavels) verkocht aan derden. Deze opbrengsten zijn opgenomen in de betreffende grondexploitatie. Tegenover deze opbrengsten staan plankosten voor de verkoop etc. en tevens een exploitatiebijdrage voor het bouw- en woonrijp maken. De gemeente moet net als de overige grondeigenaren deze bijdrage voldoen aan de uitvoerende partij. In de loop van 2026 zal het laatste deel van de exploitatiebijdrage worden voldaan.

Grondexploitatie IJhorst- West (Poeleweg)
De woningbouwlocatie Poeleweg IJhorst is een PPS-constructie waarbij de gemeente als uitvoerende partij optreed en bouwrijpe kavels verkoopt aan derden, zowel particulieren als de betrokken ontwikkelaar. De kavels worden verkocht tegen marktconforme grondwaarde en het resultaat van de grondexploitatie na verrekening van alle kosten (incl. gemeentelijke plankosten etc.) en opbrengsten wordt 50/50 verdeelt tussen de gemeente en de ontwikkelaar. In voorgaande jaren hebben zowel de gemeente als de ontwikkelaar reeds een deel van het resultaat als tussentijdse winstneming ontvangen.

Rouveen- Zuid (Fase 1 en 2a)
De woningbouwlocatie Rouveen Zuid fase 1 is in 2024 uitgebreid met fase 2a. De raad heeft de bijbehorende grondexploitatie vastgesteld. De uitbreiding 2a betreft de ontwikkeling van 17 sociale huurwoningen. Deze 17 sociale huurwoningen zijn verkocht aan de corporatie en ondanks vertraging door zienswijzen in de loop van 2026 opgeleverd. De ontwikkeling van fase 1 is bijna afgerond en er staat per januari 2026 nog één kavel te koop. Het woonrijp maken van fase 1 is momenteel aan de gang.