4. Structurele ontwikkelingen

De structurele mutaties zijn in onderstaand overzicht gepresenteerd.

Structurele mutaties	2024	2025	2026	2027
Uitkomsten decembercirculaire 2022	-59	-108	-158	-239
Uitkomsten meicirculaire 2023	1.257	1.402	1.060	1.867
Aanvullende loonindexatie op basis van CEP index	-504	-1.127	-1.644	-2.097
Standaard loon- en prijsstijgingen (1,5%)				-372
Totaal circulaires gemeentefonds (incl. verrekening indexaties)	694	167	-742	-841
Investering: Verkeersplan Rouveen			-59	-59
Bijdrage Regio Zwolle 2024-2028	-78	-96	-96	-96
Bijstelling groenonderhoud door areaaluitbreiding € 25K en niet realiseerbare bezuiniging € 30K	-55	-55	-55	-55
Nieuwe investering: Parallelweg incl. keerwand (€ 415.000)		-21	-21	-21
(Vervangings)investeringen tractie	29	-31	-31	-31
Vergoeding reclamemast	5	5	5	5
Jeugdzorg ZIN door nieuw inkoopmodel	PM	PM	PM	PM
Huurinkomsten peutergroep Op Stap Rouveen	9	9	9	9
Brede SPUK 2023-2026	288	288	228	228
Sportstimulering uitbreiding buurtcoaches van 1 fte naar 2,5 fte	-141	-141	-141	-141
Inclusief sporten en bewegen deels dekking vanuit Brede SPUK	-30	-30	-30	-30
Cultuureducatie uitbreiding cultuurcoach i.v.m. subsidie Provincie Overijssel	-22	-22	-22	-22
Cultuureducatie uitbreiding cultuurcoach n.a.v. Brede SPUK	-42	-42	-42	-42
Nieuwkomers verhoging subsidie Vluchtelingenwerk	-23	PM	PM	PM
Structurele verhoging subsidies maatschappelijke dienstverlening	-149	-149	-149	-149
Bijstelling budget ondersteuning team Samenleving	-15	-15	-15	-15
Inkomensvoorziening - toename bijstandscliënten	-190	-190	-190	-190
Inkomensvoorziening - afname IOA uitkeringen	61	61	61	61
Sociale recherche	10	10	10	10
Bijzondere bijstand	-50	-50
Participatiebudget - inzet re-integratietrajecten	-52	-52	-52	-52
Individuele hulp bij het huishouden	-112	-112	PM	PM
Groepsbegeleiding WMO	257	257	257	257
Individuele begeleiding WMO	-69	-69	-69	-69
Persoonsgebondenbudget (PGB) WMO	46	46	46	46
Schuldregeling	30	30	30	30
Leerlingenvervoer	-118	-118	-118	-118
Budget Onderwijs Achterstandenbeleid (OAB) en peutergroepen	110	110	110	110
Rente op schatkist	257	259	321	321
Dotatie pensioenvoorziening	102	103	105	105
Vitens, geen dividend komende jaren	-16	-16	-16	-16
ICT (licentiekosten en cloudmigratie)	-66	-91	-166	-166
Telefoonvergoeding medewerkers	-5	-5	-5	-5
Dotatie voorziening groot onderhoud	-112	-10	114	114
Accountantscontrole	-15	-15	-15	-15
Kapitaalslasten optimaliseren / verduurzamen / inrichten gebouwen		-70	-285	-360
Functieherwaardering	-100	-100	-100	-100
Diverse budgetten	251	255	259	262
Totaal overige structurele kosten en opbrengsten	-6	-67	-124	-195
Structurele formatieuitbreiding	-450	-456	-463	-470
Saldo structurele mutaties	-456	-524	-587	-665

De mutaties (> € 10.000) worden hieronder nader toegelicht:

Vanaf de jaarschijf 2026 is het accres sinds het coalitieakkoord (van het kabinet) niet meer gekoppeld aan de rijksuitgaven via de trap-op-trap-af-systematiek. In de Voorjaarsnota van het rijk is opgenomen dat het accres met ingang van 2027 wordt gekoppeld aan de bbp-ontwikkeling. Vooruitlopend op deze nieuwe financieringssystematiek heeft het kabinet in de septembercirculaire 2022 eenmalig € 1 miljard beschikbaar gesteld voor de jaarschijf 2026. Dit bedrag is in de meicirculaire vanaf 2027 structureel opgenomen. Dit zorgt echter niet voor een vloeiende overgang van de oude systematiek naar de nieuwe systematiek. Dit stelt ook minister Kaag : "Als het Rijk de normering ‘trap op, trap af’ met de rijksuitgaven had voortgezet, was het gemeentefonds in 2026 € 1,9 miljard hoger geweest en in 2027 € 2,7 miljard." Bron: Tweede Kamer, vergaderjaar 2022 – 2023, 36.350, Lijst van vragen en antwoorden over de Voorjaarsnota 2023, antwoord 64. Dit is de voornaamste reden waarom de jaarschijf 2026 en 2027 negatief zijn in de zomernota.

Het Rijk en de VNG hebben een financieel principeakkoord bereikt voor de Hervormingsagenda Jeugd. In de meicirculaire wordt voor jeugdzorg de middelen voor de jaren 2024 en 2025 onder voorbehoud van omzetting naar een definitief akkoord op de Hervormingsagenda beschikbaar gesteld. Voor de jaren 2026 en 2027 zijn de kortingen op het gemeentefonds ingeboekt.

Disclaimer: Ten tijde van de afronding van de Zomernota ontvingen wij het volgende bericht: "Op 8 juni heeft het ministerie een nieuwe versie van de meicirculaire uitgebracht. De oude versie en de oude internetbijlagen heeft het ministerie van de website afgehaald. De nieuwe versie en de nieuwe internetbijlagen zijn gedateerd op de oude datum, van 31 mei 2023." Wij kunnen nog niet inschatten wat het effect is van de nieuwe versie. Dit zal in de begroting 2024 meegenomen worden.

In de meicirculaire 2023 wordt de gemeente gecompenseerd voor loonontwikkelingen. De loonindexatie, waarmee rekening is gehouden bij de meicirculaire 2023, bedraagt 5,2% voor 2024. De huidige cao loopt tot en met 31 december 2023. Gezien de verwachtingen en de compensatie die vanuit het Rijk wordt ontvangen, worden de lonen aanvullend geïndexeerd naar 5,2% in 2024 en 5,8%, 4,8% en 4,2% voor de jaren 2025 t/m 2027. Hierbij is rekening gehouden met de 1,5% indexatie die meerjarig al geraamd was. 

Op 6 december 2022 heeft de raad opiniërend gesproken over het verkeersproject Rouveen “Verkeersafwikkeling en-veiligheid in de kern Rouveen”.  Naar aanleiding van raadsvragen is besloten aanvullend onderzoek te doen naar de aanleg van een pad langs de Schipgravenweg. Op 11 april 2023 zijn twee varianten voorgelegd aan bewoners tijdens een inloopavond in Rouveen. De vaststelling van het krediet volgt in een separaat raadsvoorstel. Naar verwachting is het gehele project gereed in 2025, waardoor er naar verwachting € 59.000 aanvullende kapitaalslasten geraamd moeten worden vanaf 2026.

Vanuit de Regio Zwolle is de hand gelegd aan een nieuwe meerjarige strategische agenda 2024-2028. Naast de continuering van de samenwerking op economie (economic board regio Zwolle - EBRZ), de Human Capital Agenda (HCA) en arbeidsmarkt legt de regio zich met de nieuwe agenda meer toe op ruimtelijke kwaliteit door toevoeging van de NOVEX (NOVI Extra) opgave (verstedelijkingsstrategie, bereikbaarheid, klimaatbestendigheid). De huidige bestuurlijke en ambtelijke inzet in de regio Zwolle zal in de nieuwe agenda zeker voortgezet worden maar met andere accenten (tot nu toe zijn er 5 ‘tafels’. In de nieuwe agenda worden dit twee focusgebieden:
•    Economie en arbeidsmarkt 
•    Duurzame groei en leefkwaliteit

Potentieel loopt de bijdrage per inwoner per jaar op van €6,97 in 2024 tot €9,35 in 2027. In beide gevallen hoger dan wat wij als gemeente nu bijdragen aan de regio. De bijdrage aan de regio Zwolle valt uiteen in: 
•    een verplichte structurele bijdrage voor de ‘basisinfrastructuur’ (het regiobureau en public affairs/communicatie) en 
•    een optionele/incidentele bijdrage voor opgavegericht werken (dat zijn dus de focus-gebieden)

In de zomernota is rekening gehouden met een bijdrage van € 6,97 per inwoner in 2024 en een bijdrage van € 8,04 in 2025. In 2025 zullen de agenda en de begroting worden herzien voor de jaren 2026 en 2027, de oplopende bijdrage voor 2026 en 2027 tot en met € 9,35 is daarom niet opgenomen.

Een aantal jaren geleden is een berekening gemaakt van de bezuiniging op het groenonderhoud die ongeveer € 100.000 zou opleveren. De bezuiniging kan niet volledig gerealiseerd worden. Er is in werkelijkheid namelijk sprake geweest van meer areaaluitbreiding dan in de berekening vanuit is gegaan, hierdoor kan  € 25.000 niet gerealiseerd worden. De komende jaren zal er ook nog meer areaaluitbreiding plaatsvinden. Hierdoor is bijstelling onvermijdelijk. 

Verder zijn er delen van de groenrenovatie niet uitgevoerd. Op papier waren deze vlakken ingetekend, in de praktijk zijn deze vlakken niet als dusdanig te beheren. Bijvoorbeeld heesters omvormen naar gras. Op papier is dit een bezuiniging, in de realiteit buiten zijn dit soort vlakken niet te beheren (niet te maaien). Verder is de kostprijs in het bestek van de eigen dienst voor niveau hoog op de begraafplaats hoger dan in de oorspronkelijke berekening. Om deze redenen kan € 30.000 van de oorspronkelijke bezuiniging niet gerealiseerd worden. 

Er is geconstateerd dat de betonnen keerwand ter hoogte van Parallelweg 1 afzakt richting de sloot. Vorig jaar is hier door de gemeente onderzoek naar gedaan. Hieruit blijkt dat  de fundering ook weg zakt (de sloot in). Gevolg is een wegzakkende weg en als er geen herstel maatregelen getroffen worden zal de weg met keerwand op den duur in de sloot zakken. De weg is al circa 10 cm naar beneden gezakt en er ontstaat ernstige scheurvorming. De huidige keerwand kunnen we hergebruiken echter moet er wel een nieuwe funderingsconstructie gemaakt worden.
Dit betekend dat de weg er voor de helft uit moet en de keerwand inclusief fundatie verwijderd moet worden. Aansluitend zal er een nieuwe fundering gemaakt worden waarop de keerwand wordt geplaatst. Vervolgens kan de weg weer hersteld worden.

Omdat we toch met de keerwand bezig gaan kunnen we ook gelijktijdig investeren in de Parallelweg. Het asfalt is sowieso aan onderhoud toe. Ook willen we bepaalde stukken opnieuw inrichten. Aan spoor zijde willen we de trottoirband vervangen door bermverharding en de kolken verwijderen. Hiervoor loopt in het kader van klimaatadaptatie nog een subsidie aanvraag bij RIVUS omdat we een gedeelte van het verharde oppervlak afkoppelen. 

Het trottoir ter hoogte van het voetbalveld willen we ook opnieuw inrichten. Het trottoir ligt nu gelijk met de rijbaan, hier willen we nu trottoir banden plaatsen. De huidige straatkolken worden vervangen door vrijgekomen trottoirkolken van spoorzijde. Ter hoogte van de inrit van het voetbal veld wordt op verzoek van team verkeersadvisering een drempel aangelegd. De lichtmasten worden vervangen en naar de andere zijde van de weg geplaatst. Tevens kunnen we deze dan verledden. 

De investering van € 415.000 wordt in 20 jaar afgeschreven en leidt tot een structurele kapitaalslasten van € 21.000 per jaar, vanaf 2025.

Betreft investering in: 

-    Auto open laadbak met laadkraan  € 65.000 
-    Heftruck € 20.000 (2de handsmarkt)

Een bijstelling in de investering "grote trekker" van € 210.000 naar € 380.000, waarbij de investering van € 20.000 in "groot onderhoud maaiarm grote trekker" kan komen te vervallen. De bijstelling moet plaatsvinden, vanwege nieuwe wet- en regelgeving. Wanneer we nu onze eigen grote trekker vergelijkbaar vervangen dan mag deze trekker volgens de huidige wegenverkeerswet niet de weg op. Dit leidt tot € 31.000 extra kapitaalslasten vanaf 2025. 

Door de invoering van het nieuwe inkoopmodel jeugd volgt er een stijging van de tarieven, daar het inkoopmodel gebaseerd is op reëele tarieven.  Deze tarieven zijn hoger dan de basistarieven die gehanteerd zijn bij de aanbesteding van het inkoopmodel. Het jaar 2023 is een overgangsjaar, op dit moment is er nog geen volledig inzicht in de tarieven voor het jaar 2024 en verder, maar de verwachting is dat deze fors toenemen door het inkoopmodel alsmede door de prijs-en loonstijgingen.

Voor de jaren 2023-2026 is een aanvraag ingediend voor de zogeheten Brede SPUK, regeling Specifieke Uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Hieronder vallen verschillende onderwerpen zoals brede combinatie functionaris, lokaal sportakkoord, mantelzorg, mentale gezondheid, vroegsignalering alcoholproblematiek etc.

In  het coalitieakkoord is opgenomen dat buurtsportcoach onmisbaar is om invulling te geven aan de uitvoeringsagenda van het vitaliteitsakkoord. Daarom investeren we in de inzet van de combinatiefunctionaris/buurtsportcoach door minimaal aan de landelijke fte-norm te voldoen, zij zijn inzetbaar op verschillende aandachtsgebieden, zoals onderwijs, sportverenigingen, ouderen en inclusief sporten. In de brede SPUK 2023-2026 zijn hiervoor middelen beschikbaar gesteld, middels cofinanciering.

Het thema inclusief sporten en bewegen is o.a. opgenomen in het coalitieakkoord en in het beleidsplan Sociaal Domein en is het een belangrijk in het Sportakkoord II. Meedoen aan sport- en beweegactiviteiten is niet voor iedereen vanzelfsprekend, waardoor een deel van de inwoners weinig of niet sport. Zeker voor inwoners die verminderd zelfredzaam zijn, bijvoorbeeld vanwege een zichtbare of niet-zichtbare beperking. We willen de komende jaren extra accent leggen op inclusief bewegen en sporten.

Om in aanmerking te komen voor de subsidie CAB (cultuur- en erfgoededucatie) is inzet van de cultuurcoach van minimaal 16 uur per week noodzakelijk. Door uitbreiding van de cultuurcoach is het mogelijk om uitvoering te kunnen geven aan het cultuurbeleid en het binnenschoolse aanbod voor cultuureducatie uit te breiden en te verdiepen en daarnaast ook breder in de samenleving (buiten de school) in te zetten. Door deze brede inzet van de cultuurcoach als verbinder en aanjager van culturele initiatieven is verbinding mogelijk binnen het culturele veld en de Staphorster samenleving. 

Door uitbreiding van de cultuurcoach is het mogelijk om het binnenschoolse aanbod voor cultuureducatie uit te breiden en te verdiepen en daarnaast ook in de breder in de samenleving (buiten de school) vorm gaat krijgen. Door deze brede inzet van de cultuurcoach als verbinder en aanjager van culturele initiatieven is verbinding mogelijk binnen het culturele veld en de Staphorster samenleving. In de brede SPUK 2023-2026 zijn hiervoor middelen beschikbaar gesteld, middels cofinanciering.

De instroom van statushouders is onverminderd hoog en stijgt zelfs, dit heeft een verhoogde taakstelling voor de gemeenten tot gevolg. De maatschappelijke begeleiding wordt uitgevoerd door Vluchtelingenwerk, dit heeft een verhoging van de subsidie tot gevolg. De verwachting is dat er compensatie voor maatschappelijke begeleiding volgt vanuit het Rijk maar hierover is nog geen zekerheid.

Door een uitbreiding van de basisvoorziening zoals  maatschappelijk werk / psychosociale hulpverlening en versterken vroegsignalering en diverse actieplannen is een verhoging van de subsidies noodzakelijk om dure maatwerkvoorzieningen te voorkomen.  We zien een duidelijke toename van het aantal aanvragen bij vrij toegankelijke organisaties in het voorveld, zoals is opgenomen in het projectplan "versterken integrale samenwerking/toekomstige basisstructuur voorveld". Dit alles draagt bij aan een verdere versterking van het voorveld.

Hogere bijdrage aan de GR RSJ en de inzet van gedragswetenschapper ter ondersteuning van consulenten.

Het aantal verstrekte uitkeringen is toegenomen ten opzichte van het jaar 2022, deze toename is structureel o.a. door de opgelegde taakstelling voor het huisvesten van statushouders.

Het aantal verstrekte IOA uitkeringen (inkomensvoorzieningen oudere werklozen) neemt af, er zijn de afgelopen jaren geen nieuwe aanvragen ingediend.

Op basis van de uitgaven zoals bewindvoeringskosten, reiskosten voor arbeid en scholing en inrichtingskosten voor statushouders, is het noodzakelijk een bedrag ad. € 50.000 bij te ramen voor de jaren 2024 en 2025. De inrichtingskosten voor statushouders zullen de komende 2 jaren hoger zijn door de inhaalslag op de taakstelling. 

De re-integratieconsulenten hanteren een nieuwe werkwijze, waarbij er een toename is in het aantal cliëntcontacten en hierdoor wordt meer doorverwezen naar trajecten voor taal of werk in een passende omgeving. Daarnaast leidt de toename van het aantal statushouders tot meer taallessen, begeleidings-, tolkkosten en advisering.  Er worden extra taallessen aangeboden in de bibliotheek.

Een aanpassing van de begroting voor de jaren 2024 en 2025 is noodzakelijk door de aanzuigende werking van het abonnementstarief. Volgens recente berichtgeving wordt het abonnementstarief in 2026 aangepast en wordt deze inkomensafhankelijk, dit leidt naar verwachting tot een stabilisering / afname van het aantal aanvragen voor individuele hulp bij het huishouden.

De aanvragen en het aantal indicaties voor groepsbegeleiding zijn sinds de corona-periode aanzienlijk afgenomen, dit is terug te zien in de jaarrekening van de afgelopen jaren maar ook op basis van de prognose voor het jaar 2023 is een structurele aframing van het budget mogelijk.

Op basis van de uitgaven van de afgelopen jaren en de prognose voor het jaar 2023 is een structurele verhoging van het budget individuele begeleiding noodzakelijk.

Het aantal PGB houders is in 2022 gedaald naar 5. Er zijn veel passende zorgaanbieders gecontracteerd, waardoor een PGB minder ingezet wordt.

De professionele schuldhulpverlening is ondergebracht bij de GKB Drenthe. Wij maken geen onderdeel uit van de Gemeenschappelijke Regeling maar kopen jaarlijkse producten in, de toezegging is gedaan dat wij in ieder geval tot het jaar 2025 op dezelfde manier kunnen blijven inkopen. Op basis van de uitgaven over het jaar 2022 en de prognose over het jaar 2023 is het mogelijk om een bedrag ad. € 30.000 af te ramen.

In de afgelopen jaren is een overschrijding van het budget te zien, dit heeft met name te maken met een toename van het aantal leerlingen die gebruik maken van het leerlingen vervoer naar speciaal onderwijs. Tevens is er een toename van het aantal leerlingen die gebruik maken van bovenlokaal vervoer. Op basis van deze gegevens is bijraming van het budget noodzakelijk.

De budgetten voor Onderwijs Achterstandenbeleid (OAB) en Peutergroepen zijn samengevoegd. Op basis van de cijfers van de afgelopen jaren en de prognose voor het jaar 2023 is aframing van het budget mogelijk, dit heeft met name te maken met het nieuw opgezette financieringsmodel voor de peutergroepen.  Het voordeel is tweeledig, namelijk het OAB budget is hoger dan geraamd. Het OAB budget is een SISA regeling en moet volledig verantwoord kunnen worden bij de jaarrekening.

Vanaf 14 september 2022 is de ééndagsrente op de schatkist boven de 0% gekomen, hierdoor heeft de gemeente renteopbrengsten op het saldo van de schatkist ontvangen. Voor de komende jaren (2024 - 2027) gaan we er van uit dat we gemiddeld 2% rente ontvangen op de schatkist. Dit wordt periodiek geanalyseerd en indien nodig bijgesteld in de P&C producten.

De jaarlijkse dotatie aan de pensioenvoorziening wordt bepaald aan de hand van de actuariële waardeberekeningen van de pensioenverplichtingen die aan het eind van het jaar ontvangen worden. Een grote variabele die de jaarlijkse toevoeging of onttrekking sterk kan beïnvloeden, is de rekenrente. Als de rekenrente stijgt ten opzichte van het voorgaande jaar, daalt de voorziening wegens het exponentieel effect op de berekening van het doelvermogen. Gezien het verleden, een afname van de rekenrente in 2019 en 2020 en een toename van de rekenrente in 2021 en 2022, wordt de jaarlijkse dotatie vastgesteld op € 0. Afhankelijk van de rekenrente die aan het eind van het jaar bekend wordt, wordt een toevoeging of onttrekking doorgevoerd.

Gezien de financiële positie van Vitens en de investeringsopgave voor de komende jaren, is versterking van het eigen vermogen essentieel om tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten financiering aan te kunnen trekken. 

Op termijn staat als, gevolg van de investeringsopgave, de financiële gezondheid van Vitens bij ongewijzigd WACC-beleid onder druk. Dit komt omdat de operationele kasstroom (betalingen door klanten) kleiner is dan de (negatieve) investeringskasstroom. Er gaat meer kas uit het bedrijf dan er binnenkomt en dus moet Vitens lenen. Met name de volgende financiële ratio's staan onder druk: debt ratio en FFO/debt. Die laatste ratio is van belang voor een goede rating. Een rating die nodig is om op termijn ook betaalbare financiering via de kapitaalmarkt aan te kunnen trekken.

Op basis van deze overwegingen ziet Vitens voor de komende jaren geen ruimte om dividend uit te keren aan de aandeelhouders. Vitens blijft er naar streven om haar (financiële) performance te verbeteren. Door het voortzetten van de gezamenlijke WACC- lobby wordt ingezet op een andere invulling van de WACC vanaf 2025 die beter aansluit bij de investeringsopgave binnen onze sector of in ieder geval meer maatwerk mogelijk maakt. Deze invulling van de WACC moet leiden tot versterking van het eigen vermogen (continuïteitsdoelstelling) en gezonde financiële ratio’s waardoor weer ruimte ontstaat om dividend uit te keren.

Door ICT is een plan  opgesteld ter verantwoording van het visie & strategisch plan informatiehuishouding  2021. Dit plan bevat de actualisatie van de IMPC projecten en investeringen die in het plan van 2021 waren opgenomen. Op basis van het IMPC  zal het software budget van ICT worden bijgeraamd in de jaren 2024 t/m 2027. Hieronder een toelichting van de projecten die financieel het meeste impact hebben. 

Digitaal (zaakgericht) werken en archiveren
Door de groei van het aantal medewerkers stijgt het aantal werkplekken en licenties in de organisatie. De huidige kosten voor de IT-licenties zijn gebaseerd op 200 medewerkers. Inmiddels is dat niet toereikend en is het aantal uitgebreid naar 250. Hierdoor stijgen de structurele licentiekosten. Daarnaast wordt er plaats- en tijdsonafhankelijk gewerkt. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het werkplekreserveringssysteem. De kosten van het werkplekreserveringssysteem zijn opgenomen in de structurele mutatie.

'Naar de cloud' (Saas, software as service)
De afgelopen jaren worden steeds meer informatiesystemen door leveranciers aangeboden in de vorm van een SaaS-concept (in de ‘Cloud’). Software en bijbehorende data wordt door de leverancier in een eigen technische omgeving beheerd, bewaakt en geleverd aan de gemeente in abonnementsvorm. De aankomende drie jaren worden de applicaties van financiën en belastingen naar de cloud overgezet.  

De hoogte van de jaarlijkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud wordt bepaald op basis van een recent (meerjarig) beheerplan. De dotatie dient minimaal gebaseerd te zijn op de de onderhoudslasten die in het beheerplan zijn opgenomen voor het begrotingsjaar plus de drie jaren van de meerjarenraming. Bij het opstellen van de begroting 2023 is een periode gehanteerd van vier jaar (2023-2026). Echter hoe langer de gehanteerde periode waarover de jaarlijkse dotatie wordt berekend, hoe meer er sprake is van het egaliserende karakter van de voorziening. Om te kunnen voldoen aan het doel van een voorziening, het egaliseren van kosten, worden de dotaties voor de (meerjaren)begroting gebaseerd op de onderhoudslasten die voor de jaren 2024 tot en met 2029 zijn opgenomen in het beheerplan. De aanpassing van de periode, van vier naar zes jaar, leidt tot nadelen in 2024 en 2025 en voordelen in 2026 en 2027.

Door een toename van het aantal SISA- en SPUKregelingen nemen de controlewerkzaamheden en daarmee de controlekosten toe. 

De gemeente heeft een verplichting om te voorzien in huisvesting voor (speciaal) primair en voortgezet onderwijs. Schoolbesturen hebben hierin ook een belangrijke rol en verantwoordelijkheid. Ondanks de gescheiden verantwoordelijkheden hebben gemeente en schoolbesturen een gezamenlijk belang, namelijk samen zorgen voor duurzame, inspirerende en functionele voorzieningen voor de toekomstige generaties. Vanuit het gezamenlijk belang zijn de Gemeente Staphorst en de schoolbesturen opgetrokken om een visie op de onderwijshuisvesting te formuleren in de vorm van een integraal huisvestingsplan (IHP). Naar verwachting zal het IHP dit jaar worden afgerond en vastgesteld worden door de raad. 

Verder moet het dienstencentrum ingericht worden, gebouwen moeten worden verduurzaamd en wordt er nagedacht over de optimalisatie van de gemeentewerf. Voor de inrichting van het dienstencentrum, zal na de realisatie  van het nieuwe gebouw, een kredietaanvraag worden ingediend. De bedragen in bovenstaande tabel zijn grove inschattingen en moeten nog nader geconcretiseerd worden. 

Momenteel laten we onderzoeken en uitrekenen of enkele functies, in vergelijking met buurgemeenten van eenzelfde omvang en takenpakket, lager zijn gewaardeerd. De inschatting is dat een functieherwaardering van deze functies € 100.000 zal kosten. 

Uit de analyse van de jaarrekening 2022 is gebleken dat er ruimte zit in diverse budgetten. Structurele budgetten waar drie jaar of langer onderuitputting heeft plaatsgevonden zijn afgeraamd of hogere opbrengsten dan gebudgetteerd zijn bijgeraamd. Dit levert een ruimte in de begroting op van € 251.000 in 2024. 

In 2022 heeft BMC een brede organisatiescan uitgevoerd en het rapport ‘Op weg naar een toekomstbestendig personeelsbestand’ opgesteld. Het advies van BMC was gericht op de vraag wat een passende formatie is voor de taken die in Staphorst worden uitgevoerd. Daarnaast heeft BMC in kaart gebracht welke in- en externe ontwikkelingen op de gemeente afkomen die gevolgen hebben voor de taken en daarbij behorende formatie.  Wij vragen om een structurele uitbreiding van in totaal 4,92 fte in verband met nieuwe taken of opgaven. 

Fysieke Leefomgeving
BMC-rapport: ‘Het fysieke domein staat momenteel voor grote opgaven. Denk daarbij aan de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging, de ontwikkelingen op de woningmarkt en de toenemende aandacht voor klimaat, duurzaamheid en de stikstofproblematiek. De complexiteit van opgaven neemt toe, zowel op strategisch, tactisch als operationeel niveau. Voor de realisering van de opgaven zijn medewerkers met strategische denkkracht en ook andere kennis en vaardigheden nodig. Dit vraagt om een transitie waarvoor sturing en investering nodig is.’ 

RO-er met ICT-affiniteit 0,53 fte € 49.000
De Omgevingswet wordt per 1 januari 2024 ingevoerd, vanaf dat moment gaan we het Omgevingsplan zelf bijhouden. Voor het doorvoeren van wijzigingen in het Omgevingsplan is extra capaciteit nodig in de vorm van een RO-er met affiniteit met ICT. Bovendien moeten in de komende jaren alle bestemmingsplannen worden omgezet in het omgevingsplan. Ook daarvoor is extra RO-capaciteit nodig. 
Medewerker Openbare Orde en Veiligheid 1 fte € 92.000
Bij het cluster openbare orde en veiligheid zien wij dat de laatste jaren de werkvoorraad fors aan het toenemen is door onder andere ondermijning, polarisatie, etc. 
BOA 0,50 fte € 32.000
We merken dat er onvoldoende aandacht kan worden besteed aan het groene domein, de controles op de herplantplicht en de illegale kap. 

Samenleving
BMC-rapport: ‘We denken dat de ontwikkelingen in het sociaal domein door blijven gaan, met enerzijds de transitie naar een organisatiefase en anderzijds wetgeving die blijft veranderen. Dit vraagt enerzijds het meer bestendigen van werkwijzen en anderzijds flexibiliteit om blijvend te kunnen aanpassen aan de nieuwste ontwikkelingen. Het is zaak te blijven investeren in het organiseren en het aanpassen. Dit vraagt ook de benodigde competenties van management en medewerkers. Ook dit vraagt dus investering in verandering en (door)ontwikkeling.’

Wat ten tijde van het opstellen van het BMC-rapport nog niet of in veel mindere mate speelde was de problematiek rondom de Vluchtelingenstroom, in het bijzonder de opvang van de Oekraïners. Vandaar dat hierover in het rapport geen advies is gegeven. Meerdere onderdelen van de gemeentelijke organisatie zijn door met name de komst van vluchtelingen uit Oekraïne en de verhoogde taakstelling huisvesting statushouders extra belast met werkzaamheden. Binnen de afdeling Samenleving zien we dat terug op de thema’s Inkomen & Werk, Gezondheid & Welzijn, Onderwijs & Jeugd en Inburgering. 

Regisseur Sociaal Domein, incl. coördinatorschap Beleidsteam 1 fte € 118.000
Het managen van de vluchtelingenstroom neemt minstens 20 uur per week in beslag. Daarnaast is er behoefte aan een regisseur over de onderwerpen heen binnen het sociaal domein in navolging op gebiedsregisseurs bij Fysieke Leefomgeving. 
Consulent Jeugd 0,89 fte € 66.000
Afgelopen jaren zijn we structureel formatie tekortgekomen en met inhuur opgevangen. Complexiteit van zaken neemt toe en vanuit Veilig Thuis en Gecertificeerde Instellingen worden taken overgedragen aan de toegang. Daarnaast komen er vanuit de Hervormingsagenda Jeugd extra taken op ons af ook vooral aan de preventiekant met nieuwe taken voor de consulenten. 
Beleidsadviseur Vluchtelingenstroom 1,0 fte € 92.000
Op het onderwerp Vluchtelingenstroom is een structurele beleidsadviseur nodig.